Δευτέρα, Φεβρουαρίου 18, 2019

Test

Σάββατο, Ιουνίου 13, 2009

Τα άρθρα μου στην "ΑΝΑΤΟΛΗ"

Τα άρθρα μου, που είναι δημοσιευμένα, στην ιστοσελίδα της εφημερίδας "ΑΝΑΤΟΛΗ".
Όλα τα άρθρα μου, θα δημοσιευθούν σταδιακά στο Blog.
ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΚΛΩΝΤΖΑΣ

Σάββατο, Απριλίου 04, 2009

Μια «γκρεμισμένη» και «κρυμμένη» εκκλησία στην Κριτσά!

Οι πληροφορίες που είχα έλεγαν ότι, κοντά στην Κριτσά θα υπάρχει μια μισογκρεμισμένη Εκκλησία, αφιερωμένη στην Αγία Παρασκευή, όπου οι Κριτσώτες έθαβαν τα μωρά, αν αυτά πέθαναν πριν να τα βαφτίσουν. Η πληροφορία ήταν παράξενη μα και εντυπωσιακή και γι’ αυτό άρχισα να ψάχνω την εκκλησία. Στην αρχή μου έδωσαν λάθος κατεύθυνση, αλλά ξαναρωτώντας κατάλαβα ότι αυτή βρισκόταν κοντά στην Παναγία Κερά, αλλά από την άλλη μεριά του ποταμού. Άρχισα να ψάχνω «στα τυφλά» και μετά από αρκετή ώρα τα παράτησα γιατί δεν βρήκα καμιά Εκκλησία! Μετά από μερικές ημέρες ξαναπροσπάθησα, αυτή τη φορά παρέα με τον πρόεδρο του πολιτιστικού Συλλόγου Μαρδατίου Νίκο Μασσάρο, ο οποίος γνωρίζει την περιοχή καλύτερα και είχε, από τη μάνα του, περισσότερες πληροφορίες για την εκκλησία - μυστήριο! Αυτή τη φορά ήμασταν πιο σίγουροι για το σωστό σημείο, όμως Εκκλησία δεν βλέπαμε πουθενά! Αποφασίσαμε να ζητήσουμε τη βοήθεια του καλού φίλου Γιώργου Αφορδακού, ο οποίος είναι άριστος γνώστης της περιοχής και ο ίδιος είχε επισκεφθεί παλαιοτέρα την εκκλησία που εμείς αναζητούσαμε. Από το τηλέφωνο πήραμε τις νέες οδηγίες και καταλάβαμε ότι αυτό που ψάχναμε ήταν πολύ κοντά μας. Όμως και πάλι τίποτα! Αναγκάστηκα να κάνω και δεύτερο τηλεφώνημα στο Γιώργο. Νέες οδηγίες «…κοντά στο ρέμα, δίπλα στο κοτέτσι, λίγο πιο πάνω…» και ξαφνικά είδα ένα κομμάτι από τον τοίχο της εκκλησιάς, κρυμμένη ολοσχερώς μέσα στους βάτους. Είχαμε περάσει τρεις φορές, μόλις δυο μέτρα δίπλα της και δεν την βλέπαμε! Με κάποια δυσκολία πλησιάσαμε και τα μάτια μου δεν πίστευαν αυτό που είδα! Από την εκκλησία είχαν απομείνει δυο μισοί τοίχοι και το ιερό με την οροφή του. Το ρέμα είχε πάρει τμήμα από τα θεμέλια και ένας βράχος είχε χτυπήσει το ιερό. Όμως το πιο εντυπωτικό ήταν οι φθαρμένες από τον χρόνο, μέσα στη βροχή και στον ήλιο, τοιχογραφίες που έμοιαζαν καταληκτικά με αυτές της, απέναντι, Παναγίας Κεράς. Κάθισα αρκετή πολύ ώρα και παρατηρούσα γύρω μου, εντυπωσιασμένος και προβληματισμένος. Διερωτόμουν «…μα δεν ξέρουν ότι υπάρχει αυτή η εκκλησία για να την προστατεύσουν; Πως και γιατί την άφησαν να καταρρεύσει; Μήπως αυτό έγινε επειδή εδώ έθαβαν τα μωρά;…» ένα σωρό ερωτήματα, χωρίς απάντηση. Αποφάσισα, εκεί, μέσα στην «εκκλησία» να τηλεφωνήσω στην αρχαιολόγο της 13ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων κ. Γεωργία Μοσχόβη για να της αναφέρω τι βρήκα και αν αυτή έχει κάτι περισσότερο να μου πει. Με πληροφόρησε ότι γνωρίζει την ύπαρξη της Εκκλησίας, γιατί την είχε επίσης επισκεφτεί πριν από τέσσερα χρόνια μαζί με το Γιώργο Αφορδακό και ότι την έχει καταγράψει. Στην ερώτησή μου για τις τοιχογραφίες, μου είπε ότι είναι της ίδιας εποχής με την Παναγία Κερά (14ου αιώνα) και ότι μέρος των τοιχογραφιών έχουν μεταφερθεί στο Ιστορικό Μουσείο Ηρακλείου. Έφυγα από την Εκκλησία γιατί είχε αρχίσει να βραδιάσει. Από τότε, η Αγία Παρασκευή, είναι συνεχώς στο μυαλό μου και προσπαθώ να βρω ένα τρόπο να σώσουμε ότι έχει απομείνει.

Καταργούνται, έστω και καθυστερημένα, τα τέλη αεροδρομίων!
Επιτέλους να και μια είδηση υπέρ του τουρισμού! Η Κυβέρνηση αποφάσισε να κάνει, έστω και καθυστερημένα, την σωστή κίνηση, ώστε να μπορούν οι tour operators να προσφέρουν φτηνότερα πακέτα για την Ελλάδα. Η απορία που έχω είναι, γιατί οι άλλες ανταγωνιστικές χώρες, πάντα να προηγούνται στις αποφάσεις τους και εμείς, πάντα να ερχόμαστε καθυστερημένοι να δώσουμε κάποια κίνητρα, γνωρίζοντας ότι οι tour operators έχουν ήδη δώσει τις τιμές τους. Τέλος πάντων! Σύμφωνα λοιπόν με την απόφαση «…αναστέλλετε η είσπραξη των χρημάτων τα οποία πληρώνει ως τέλη χρήσεως αεροδρομίου, κάθε αεροπλάνο που μεταφέρει τουρίστες στην Ελλάδα. Το μέτρο αφορά τα περιφερειακά αεροδρόμια, ισχύει από αρχές Απριλίου μέχρι τέλος Σεπτεμβρίου και θα λειτουργήσει ως κίνητρο στους διεθνείς tour-operators, ώστε να φέρουν στην Ελλάδα μεγαλύτερο αριθμό τουριστών...» Κύριε Υπουργέ, γιατί δεν συμπεριελήφθη και ο μήνας Οκτώβριος; Οι «καλύτεροι» τουρίστες, έρχονται στην Ελλάδα, τους πρώτους και τους τελευταίους μήνες κάθε σεζόν! Έτσι θα αναπτύξουμε τον «χειμερινό τουρισμό» και θα κάνουμε «επέκταση της τουριστικής περιόδου»;

Στον Χαραλάμπη και τον Παναγιώτη
Δυο άνθρωποι της γενιάς μου, εγκατέλειψαν τον μάταιο αυτό κόσμο, τον τελευταίο μήνα. Με την Χαραλάμπη Ζαμπετάκη κάναμε καλή παρέα την εποχή που ήλθαν οι πρώτοι τουρίστες (αλλά και οι τουρίστριες) στον Άγιο Νικόλαο. Τα καλαμπούρια και οι «περιπέτειες» του Χαραλάμπη ήταν ανεπανάληπτα. Όλοι μας αναζητούσαμε την παρέα του για να μας διηγηθεί τις μοναδικές «περιπέτειές» του. Ο Παναγιώτης Δημάκης ήταν ένα αγνός και σεμνός άνθρωπος, που είχε φιλοσοφήσει τη ζωή. Τον θυμάμαι στο Τμήμα Συγκοινωνιών στη Νομαρχία αλλά οι περισσότερες αναμνήσεις μαζί του ήταν από την εποχή που αποφάσισε, προς έκπληξη όλων μας, να αλλάξει τη ζωή του και να αρχίσει να φτιάχνει και να πουλά, όμορφες, μοναδικές για την εποχή, μινιατούρες - σπιτάκια, που έκαναν θραύση στους τουρίστες. Χαραλάμπη και Παναγιώτη, φύγατε αφού πρώτα «γεμίσατε το βιβλίο της ζωής σας με πολλές σελίδες». Δεν θα σας ξεχάσουμε ποτέ.
ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΚΛΩΝΤΖΑΣ

Τουρισμός 2009: αβεβαιότητα, αναμονή αλλά και ελπίδα!

«Τον παλιό καλό καιρό», που όμως δεν είναι και τόσο παλιός, αφού μιλάμε για 25 έως 30 χρόνια πριν, μέχρι τις 5 του Απρίλη, όλα τα ξενοδοχεία της πόλης μας σχεδόν γέμιζαν από τουρίστες και παρέμεναν έτσι, μέχρι το τέλος του Οκτώβρη, δηλαδή είχαμε 200 εργάσιμες μέρες, ίσον 7 μήνες τουρισμού! Τώρα ο Απρίλιος προχώρα και δυστυχώς, ακόμα δεν μπορούμε να πάρουμε από τα ξενοδοχεία ξεκάθαρες απαντήσεις όσον αφορά τις φετινές κρατήσεις. Το πρωί της Παρασκευής επισκέφτηκα τέσσερα μεγάλα ξενοδοχεία που βρίσκονται κοντά και γύρω από την Εκκλησία του Αγίου Νικολάου. Μίλησα με τους διευθυντές των ξενοδοχείων και ζήτησα να μάθω τις νεότερες τουριστικές εξελίξεις και τις προβλέψεις τους για την φετινή χρονιά (San Nicolas Bay, Minos Palace, Mirabello και Minos Beach).

San Nicolas Bay
Ξεκίνησα την «περιοδεία» μου από το ξενοδοχείο San Nicolas Bay και συνομίλησα με την προϊσταμένη των κρατήσεων κ. Μαρία Τζώρτζη. «Η κατάσταση είναι ακόμα συγκεχυμένη και γενικά υπάρχει μεγάλη καθυστέρηση σε αυτά τα στοιχεία που θα μας βοηθούσαν να έχουμε μια καλύτερη εικόνα για την σεζόν. Σίγουρα είμαστε πίσω σε σχέση με πέρυσι και δεν έχουμε σημαντικές προκρατήσεις. Δεν ξέρουμε αν αυτό θα συνεχιστεί αλλά ελπίζουμε ότι σταδιακά όλα θα αλλάξουν προς το καλύτερο. Νομίζω ότι είναι δείγμα της φετινής χρονιάς θα έχουμε το τέλος του Απριλίου. Πάντως και πέρυσι ο μήνας αυτός ήταν ψυχοφθόρος για μας, αλλά φέτος το νέο στοιχείο που μας προβληματίζει είναι η οικονομική κρίση! Εμείς θα ανοίξουμε το ξενοδοχείο στις 22 Απριλίου…»

Πριν συνεχίσω με την επίσκεψή μου στο δίπλα ξενοδοχείο Minos Palace, πέρασαν από τo εκκλησάκι του Αγίου Νικολάου. Παρ’ όλο που βρίσκεται μεταξύ των δυο μεγάλων ξενοδοχειακών μονάδων, η ιερότητα και η ομορφιά του χώρου παραμένει, όπως παραμένουν και τα ποδοσφαιρικά συνθήματα που γράφτηκαν στους δίπλα τοίχους, πριν από 2 μήνες! Το τι πρέπει να γίνει είναι ευκόλως εννοούμενο (2 κιλά χρώμα, ένα ρολό και εργασία 15 λεπτών αρκεί!)

Minos Palace
Στο Minos Palace συνομίλησα με τον νέο διευθυντή του, τον Ηρακλειώτη κ. Νικόλαο Δανδαρή. «Παρά το ότι έχουμε μπει στον Απρίλη, τα μέχρι στιγμής στοιχεία που έχουμε, είναι ελάχιστα! Το δείγμα που έχουμε μέχρι στιγμής δεν είναι αντιπροσωπευτικό. Αν δεν πάρουμε τα στοιχεία των μεγάλων tour operators, κάθε πρόβλεψη είναι παρακινδυνευμένη. Σε σχέση με πέρυσι υπάρχει κάποια πτώση, αλλά δεν ξέρουμε πόσο μεγάλη τελικά θα είναι. Πιστεύω ότι μέχρι το τέλος της σεζόν, ίσως να είμαστε τα ίδια παρισινά επίπεδα. Όμως, εμένα η μεγάλη ανησυχία μου, δεν είναι ο αριθμός των διανυκτερεύσεων, αλλά το τι θα καταναλώσουν τη διάρκεια των διακοπών τους, δηλαδή τα έσοδα που θα έχουν τα ξενοδοχεία ανά πελάτη. Πιστεύω ότι σε 20 ημέρες από σήμερα να έχουμε περισσότερα στοιχεία και θα έχουν ξεκαθαρίσει τα πράγματα. Αυτήν την στιγμή υπάρχει σκοτάδι, δεν έχουμε ροή πληροφορίας. Επίσης ένα άλλο σοβαρό θέμα που μας απασχολεί είναι τα αεροπλάνα, δηλαδή αν θα υπάρχουν αρκετές πτήσεις για να εξυπηρετηθούν αυτοί που θα θελήσουν να κάνουν διακοπές στην Κρήτη Εμείς θα ανοίξουμε το ξενοδοχείο μας αρχές του Μάη, καθώς προσβλέπουμε μεγάλη «κοιλιά» μετά το Πάσχα...»

Στην συνέχεια ο κ. Δανδαρής έθιξε τα γενικότερα προβλήματα του τουρισμού και την ευθύνη που όλοι έχουμε μέχρι να φτάσουμε στην σημερινή κατάσταση «Επειδή ταξιδεύω συχνά και βλέπω συνεχώς τον ανταγωνισμό, θέλω να επισημάνω ότι έχουμε αρκετές και αξιόλογες οι ξενοδοχειακές μονάδες, όμως τι να το κάνουμε, όταν ερχόμαστε σε ένα προορισμό που οι πύλες εισόδου του είναι άθλιες… οι μεταφορές, το οδικό δίκτυο και οι υποδομές είναι τριτοκοσμικές… όταν η συμπεριφορά των Ελλήνων οδηγών είναι απαράδεκτη… πάρτε και την ασυλλόγιστη ακρίβεια σε συνδυασμό με την κακή παροχή υπηρεσιών... και πολλά άλλα κακά που έχουμε, όλοι τα γνωρίζουμε αλλά δύσκολα τα αλλάζουμε. Παλαιότερα οι τουρίστες μας, ερχόταν στην Κρήτη γιατί εκτιμούσαν την συμπεριφορά και την νοοτροπία των Κρητικών. Δυστυχώς τώρα είμαστε αλλοτριωμένοι, οι συμπεριφορές μας έχουν αλλάξει και τον τουρίστα τον βλέπουμε μόνο σαν χρήμα. Όλα αυτά αντιμετωπίζονται διαχρονικά μόνο με σωστή παιδεία και προσωπικά δεν περιμένω άμεσα αποτελέσματα. Εδώ έχουμε έναν «φαύλο κύκλο»! Οι σωστοί επαγγελματίες δεν μπορούν να επιβιώσουν από τον τουρισμό και φεύγουν, όμως, αν δεν έχεις σωστούς επαγγελματίες δεν μπορείς να δώσεις σωστές υπηρεσίες άρα γίνεται προβληματικός, αν είσαι προβληματικός δεν μπορείς να γίνεις ανταγωνιστικός, αν δεν είσαι ανταγωνιστικός δεν είσαι κερδοφόρος, αν δεν είσαι κερδοφόρος δεν δίνεις καλές υπηρεσίες… το ένα φέρνει το άλλο! Έπρεπε να κάνουμε βαθειές τομές, όταν έπρεπε, και δυστυχώς δεν τολμήσαμε…»

Mirabello
Η επόμενη στάση μου ήταν στο ξενοδοχείο Mirabello. Εκεί είχα την τύχη να παρευρεθώ στην σύσκεψη που είχε ο Διευθύνων Σύμβουλος της Iberostar, Αγιονικολιώτης κ. Μανώλης Κριτσωτάκης, με τους διευθυντές των άλλων ξενοδοχείων της ίδιας εταιρείας που βρίσκονται στο Ρέθυμνο. Ήταν εκεί ο κ. Μιχάλης Κριστωτάκης από τα ξενοδοχεία Creta Panorama και Creta Mare, η κ. Τζούλια Στεφανάκη από το Creta Marine και η κ. Κούλα Κωστάκη. Όλοι φαίνεται να είναι προβληματισμένοι. «Αυτήν την στιγμή δεν ξέρουμε τι θα γίνει. Υπάρχει μεγάλη αβεβαιότητα. Έχουμε κάποια συμβόλαια και δεν ξέρουμε αν αυτά θα τηρηθούν! Είμαστε σε στάση αναμονής και ελπίζουμε ότι μέχρι το τέλος του μήνα θα έχουν ξεκαθαρίσει τα πράγματα. Σε σχέση με άλλες περιοχές, κάποτε πληροφορίες λένε ότι η Χερσόνησος πάει σχετικά καλά, σε αντίθεση με τα Μάλια που φαίνεται ότι έχουν πρόβλημα. Το Mirabello θα ανοίξει στις 22 του Απρίλη...»

Minos Beach
Τελευταίος σταθμός μου ήταν το παραδοσιακό ξενοδοχείο Minos Beach. Εκεί συνάντησα τον Διευθυντή του κ. Στέλιο Ταμπούκο. «… σίγουρα η κατάσταση δεν είναι τόσο χάλια όσο ήταν το Γενάρη. Κάτι ψιλοκινείται, όχι όμως ότι είναι καλά! Ζητάμε από τους πράκτορες στοιχεία και αυτοί δεν μας στέλνουν. Και όχι μόνο αυτό αλλά συνεχώς μας ζητούν να μειώσουμε τις τιμές. Είμαστε σε στάση αναμονής και δεν μπορούμε να διακινδυνεύσουμε προβλέψεις. Το Minos Beach θα ανοίξει αρχές του Μάη…»
ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΚΛΩΝΤΖΑΣ

Οι παλιές ηλεκτρικές συσκευές δεν είναι σκουπίδια!

«Εγώ τι μπορώ να κάνω;»
Μεταφέρω τις μικρές συσκευές:
α) στα Δημοτικά σημεία συλλογής ή στον κάδο του Σχολείου μου
β) στα καταστήματα ηλεκτρικών ειδών ή στις μεγάλες αλυσίδες σουπερμάρκετ

Για τις μεγάλες συσκευές:
α) τηλεφωνώ στο Δήμο της περιοχής μου, στην υπηρεσία ογκωδών
β) με την αγορά καινούργιας συσκευής ζητάω να πάρουν πίσω την παλιά μου»
Αυτά είναι τα συνθήματα ευαισθητοποίησης, που η εταιρεία «Ανακύκλωση Συσκευών Α.Ε.», μας καλεί να τηρήσουμε

Γιατί να ανακυκλώνω;
Οι ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές συσκευές έχουν «επόμενη ζωή», δεν είναι σκουπίδια, δεν πετιούνται αλλά συλλέγονται, ανακυκλώνονται και τα περισσότερα από τα υλικά που προκύπτουν επαναχρησιμοποιούνται. Με τον τρόπο αυτό, μειώνεται δραστικά ο όγκος των αποβλήτων που καταλήγει στις χωματερές, έχουμε καθαρό περιβάλλον και εξοικονόμηση και πρώτων υλών

Είναι επικίνδυνες οι ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές συσκευές;
Για όσο διάστημα χρησιμοποιούνται οι συσκευές, δεν είναι επικίνδυνες. Από τη στιγμή που θα πεταχθούν, τότε η μη σωστή συλλογή, μεταφορά και επεξεργασία τους μπορεί να τις καταστήσει επιβλαβείς για το περιβάλλον.

Ποιoς είναι ο κίνδυνος;
Ο κίνδυνος είναι η διαφυγή κάποιων από τα βλαβερά υλικά που εμπεριέχονται στις συσκευές και που θα μπορούσαν να διαφύγουν στο περιβάλλον και να το βλάψουν. Γι’ αυτόν τον λόγο, είναι σημαντικό να μην σπάνε οι συσκευές, να μην καταλήγουν στα πεζοδρόμια, στα σκουπίδια και στις χωματερές.

Δεν είναι σκουπίδια:
Ψυγεία, Πλυντήρια ρούχων, Ηλεκτρικές κουζίνες, Ηλεκτρικά μάτια, Φούρνοι μικροκυμάτων, Συσκευές κλιματισμού. Ηλεκτρικές σκούπες, Προσωπικοί υπολογιστές, Εκτυπωτές, Φωτοαντιγραφικά μηχανήματα, Τηλέφωνα, Κινητά τηλέφωνα, Ραδιόφωνα, Τηλεοράσεις, Λαμπτήρες φθορισμού, Τρυπάνια, Βιντεοπαιχνίδια και πολλά άλλα!

Ανακύκλωση συσκευών στο Δήμο Αγίου Νικολάου
Tο μεσημέρι της Τετάρτης (1/4), επισκέφτηκε τον Δήμο Αγίου Νικολάου ο εντεταλμένος σύμβουλος της εταιρείας «Ανακύκλωση Συσκευών Α.Ε.», κ. Αλέξανδρος Αλούκος. Συναντήθηκε με τον Δήμαρχο Αγίου Νικολάου Δημήτρη Κουνενάκη, τον αντιδήμαρχο υπεύθυνο για τη καθαριότητα Πανίκο Καρατσή, μέλη της τεχνικής υπηρεσίας του Δήμου που ασχολούνται με την καθαριότητα και την ανακύκλωση καθώς και μέλη της επιτροπής καθαριότητας. Η εταιρεία «Ανακύκλωση Συσκευασιών» αποτελεί τον υπεύθυνο φορέα στην Ελλάδα για την Διαχείριση των Αποβλήτων Ηλεκτρικού και Ηλεκτρονικού Εξοπλισμού (Α.Η.Η.Ε.) Αναλαμβάνει την συλλογή, παραλαβή, μεταφορά, προσωρινή αποθήκευση, επαναχρησιμοποίηση και αξιοποίηση ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών συσκευών, ώστε μετά την επαναχρησιμοποίηση ή επεξεργασία τους αντίστοιχα, να επιστρέφουν στην αγορά.

Σε επιστολή της προς τον Δήμο Αγίου Νικολάου, η εταιρεία «Ανακύκλωση Συσκευών Α.Ε.», αναφέρει ότι «…με ικανοποίηση σας ενημερώνουμε ότι η συνολική ποσότητα ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών συσκευών που παρέδωσε ο Δήμος σας το 2008 στην ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΣΥΣΚΕΥΩΝ ΑΕ, προς επεξεργασία είναι 29,640 τόνοι. Η ποσότητα που παραδώσατε μπορεί να μην είναι αυτή του Εθνικού και Κοινοτικού στόχου, που είναι 4 κιλά ανά κάτοικο το έτος, αλλά σε σύγκριση με τους άλλους Δήμους, ο Δήμος Αγ. Νικολάου κατέχει την πρώτη θέση σε ποσότητα συλλογής.

Αυτό δείχνει ότι όλοι εσείς (Διοίκηση και εργαζόμενοι) ανταποκριθήκατε στο μήνυμα της εποχής μας για ανακύκλωση, συμβάλλοντας έτσι
α. Στην προστασία περιβάλλοντος από τα απόβλητα αυτά
β. Στην μείωση των απορριμμάτων που πηγαίνουν στον ΧΥΤΑ
γ. Στην εξοικονόμηση πρώτων υλών στην παραγωγική διαδικασία και
δ. Στην καλή τουριστική εικόνα και προβολή της πόλης του Αγ. Νικολάου. Θέλουμε να εκφράσουμε την ικανοποίηση μας αυτή προς εσάς κ. Δήμαρχε, αλλά και σε όλους τους εμπλεκόμενους με το περιβάλλον, με ιδιαίτερη αναφορά στους εργαζομένους, δηλώνοντας πως το Σύστημα μας. θα συνεχίσει να στηρίζει και να είναι αρωγός στο Δήμο Αγ. Νικολάου, για την επιτυχή συνέχιση του προγράμματος αυτού…» . Στη συνέχεια, ο κ Αλούκος απάντησε σε ερωτήσεις και τόνισε ότι όλα θα πρέπει να ξεκινούν από τα σχολεία και γι αυτό η εταιρεία έχει ετοιμάσει μικρούς κάδους που θα τοποθετηθούν σε όλα τα σχολεία της χώρας.
ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΚΛΩΝΤΖΑΣ

Πέμπτη, Απριλίου 02, 2009

Τα παιδιά μαθαίνουν και διασκεδάζουν…

Πολλοί είναι αυτοί που λένε ότι αν είσαι μαζί με τα παιδιά, γίνεσαι κι εσύ παιδί! Εγώ ένιωσα πολύ ωραία, κάνοντας παρέα με πενήντα χαρούμενα παιδιά, της δεύτερης τάξης του 4ου Δημοτικού Σχολείου Αγίου Νικολάου. Περπατήσαμε μαζί στο παλιό καλντερίμι που συνέδεε τα Λακώνια με την αρχαία Λατώ. Η χθεσινή, «εκπαιδευτική ημέρα», ξεκίνησε με την επίσκεψή τους στο χώρο που τυπώνεται η εφημερίδα «Ανατολή». Εκεί έμαθαν και είδαν όλη τη διαδικασία που χρειάζεται, μέχρι να φτάσει η εφημερίδα στα χέρια μας. Ξεναγοί τους ήταν, ο τεχνικός της εφημερίδας Στέργιος Τσαγκαράκης και η αναντικατάστατη Σοφία Μπροκαλάκη - Τσαγκαράκη. «Τρεις γενιές έχουν περάσει από τα χέρια μου, ο ιδρυτής Μιχάλης Κοζύρης, μετά ο Ηλίας και τώρα τα παιδιά του. Εδώ είναι το σπίτι μου!» μας λέγει η κ. Σοφία. Παρούσα στην ξενάγηση ήταν η διευθύντρια της εφημερίδας κ. Πόπη Κοζύρη. Ευχάριστη έκπληξη για μένα ήταν ότι, εκεί, μπροστά στα μάτια των παιδιών, τυπώθηκε η εφημεριδούλα τους με τον τίτλο «Οι πειρατές της ΑΝΑΤΟΛΗΣ»!. Όλα τα κείμενα ήταν φτιαγμένα από τη Δεύτερη τάξη του 1ου, 2ου, 3ου και του 4ου Δημοτικού Σχολείου της πόλης μας. Στη συνέχεια, όλα τα παιδιά πήγαν με λεωφορείο στην αρχή του μονοπατιού, που συνέδεε τα Λακώνια με την Λατώ. Αρχίσαμε την ανηφορική πορεία και όλα, ασυγκράτητα σαν… «κατσικάκια» ανέβαιναν χωρίς κανένα πρόβλημα. Έμαθαν για τα μονοπάτια, για την Αρχαία Λατώ, τα λουλούδια, έκαναν τις ερωτήσεις τους και όλα είχαν μια άψογη συμπεριφορά. Όταν οι δασκάλες είπαν ότι, θα πρέπει τώρα να επιστέψουμε, αυτά έκαναν… «επανάσταση»! Ήθελαν να συνεχίσουμε κι’ άλλο! Όμως η ώρα είχε περάσει και δέχτηκαν να επιστρέψουν, μόνο αφού τους υποσχέθηκαν ότι σύντομα θα τα πάνε και σε άλλα μονοπάτια. Στον δρόμο της επιστροφής έμαθα να «κλίνω» τα ουσιαστικά, «η πέτρα», «το λουλούδι» και «η παπαρούνα»! Δεν θα ήταν άσχημη ιδέα, αν τώρα την Άνοιξη, τα μαθήματα μιας ημέρας της εβδομάδας γίνονταν στην εξοχή. Είμαι σίγουρος ότι τα παιδιά, θα μάθαιναν καλύτερα και ευκολότερα, αφού θα συνδυάζονταν η γνώση με την διασκέδαση και το παιχνίδι.

Αχ αυτά τα δάνεια και οι επιταγές!
Ρώτησα τον διευθυντή Τράπεζας στην πόλη μας, να μου κάνει ένα σχόλιο για την οικονομική κατάσταση όπως αυτός την βλέπει στα πλαίσια της τοπικής κοινωνίας. Η απάντησή του είναι ότι «…τα προβλήματα είναι περισσότερα από ποτέ. Οι επιταγές που «διαμαρτύρονται» είναι αρκετές και πολλοί έχουν παρεξηγήσει το ρόλο της επιταγής. Ένας μεγάλος αριθμός των επιταγών, που επιστέφουν απλήρωτες, είναι οι λεγόμενες «επιταγές ευκολίας», που δεν εξυπηρετούν πραγματικές εμπορικές δραστηριότητες. Όσον αφορά τα δάνεια, αυτά εξυπηρετούνται με περισσότερη δυσκολία. Επίσης, στη χορήγηση νέων δανείων, δεν παρεκκλίνουμε καθόλου από τους κανόνες της Τράπεζας. Παλαιότερα είχαμε μια ελαστικότητα στη χορήγηση δανείων, αλλά αυτό έχει πια αλλάξει. Νομίζω ότι αν είχαμε εφαρμόσει αυτούς τους νόμους παλαιότερα, τώρα δεν θα είχαμε φθάσει στην δύσκολη αυτή κατάσταση…» Νομίζω ότι οι Τράπεζες, από το ένα άκρο πήγαν στο άλλο! Από την «άνετη» παροχή δανείων και καρτών, πολύ σύντομα πήγαν στο «σε περνώ από σαράντα κύματα». Αυτό έχει δημιουργήσει πολλά προβλήματα, ιδίως στο εμπόριο, γιατί η αλλαγή αυτή έγινε πολύ γρήγορα, χωρίς να περάσει ένα διάστημα προσαρμογής. Θυμάμαι, μόνο λίγα χρόνια πριν, ότι οι τράπεζες, μας «κυνηγούσαν» για να μας δώσουν πιστωτικές κάρτες. Πολλές φορές μάλιστα, έστελναν πιστωτικές κάρτες, χωρίς καν να ζητηθούν! Έδιναν και ένα όριο 2-5000 ευρώ, σε μια δύσκολη στιγμή ο κάτοχος της κάρτας τις χρησιμοποιούσε και σιγά - σιγά άρχιζαν τα προβλήματα. Η συμβουλή μου είναι να κάνετε συνετή χρήση των καρτών. Πολύ χρήσιμες είναι όταν ταξιδεύετε, ώστε να μην κρατάτε πολλά μετρητά μαζί σας. Όμως, στα καθημερινά σας ψώνια, έχετε χρήματα… αγοράστε.. δεν έχετε… αφήστε τις αγορές σας για αργότερα!

Οι σακιέ της Κριτσάς!
Περπατώντας στον κάμπο της Κριτσάς ανακαλύπτει κανείς πολλά στοιχεία από το παρελθόν. Σήμερα θα κάνω μια μικρή αναφορά στον παραδοσιακό τρόπο άντλησης νερού από τα πηγάδια με την ονομασία ο σακιές. Είναι ένα παραδοσιακό αντλητικό συγκρότημα με προσαρμοσμένους πολλούς μικρούς κουβάδες που ανεβοκατεβαίνουν κυκλικά στο πηγάδι και αντλούν το νερό. Η περιστροφική κίνηση γινόταν με την βοήθεια ζώου που ήταν δεμένο σε οριζόντιο άξονα. Παλαιότεραι, ο κάμπος της Κριτσάς ήταν γεμάτος με σακιέ, αλλά τώρα έχουν μείνει ελάχιστα. Όλα είναι σε αχρησία, σκουριασμένα, ανάμνηση μιας άλλης εποχής. Ίσως γίνομαι, πολλές φορές κουραστικός, επαναλαμβάνοντας ότι, όλα αυτά είναι πολύτιμα στοιχεία της παράδοσής μας και θα πρέπει, με κάθε τρόπο, να τα σώσουμε για να μαθαίνουν οι νεώτεροι, πως ζούσαν οι προγόνοι τους. Ο κάμπος της Κριτσάς έχει ενδιαφέροντα στοιχεία (θα τα αναφέρω τις επόμενες ήμερες) και θα πρότεινα, αφού επισημανθούν, αυτά να αναστηλωθούν και να σηματοδοτηθεί μια ωραία διαδρομή μέσα στον Κάμπο, για τους Έλληνες και ξένους περιπατητές (αλλά και ποδηλάτες). Θα φτιάξουμε και ένα ωραίο έντυπο που θα το μοιράσουμε στους επισκέπτες μας. Όταν λέμε ότι τουρισμός είναι σε κάμψη, εμείς εδώ στο Λασίθι έχουμε πολλούς, ανέξοδους τρόπους να κάνουμε τους επισκέπτες μας να φύγουν ευχαριστημένοι για την πατρίδα τους.
ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΚΛΩΝΤΖΑΣ

Τετάρτη, Απριλίου 01, 2009

Να στηρίξουμε το νέο ΤΕΙ Αγίου Νικολάου!

«Στήνουν κι’ άλλα “ορφανά” ΤΕΙ!» Αυτός ήταν ο τίτλος χθεσινού άρθρου της εφημερίδας «Τα Νέα», όπου γίνεται αναφορά στα 22 νέα ΤΕΙ που θα ιδρυθούν, από φέτος, σε όλη την Ελλάδα. Η εφημερίδα αποδίδει την ίδρυση αυτή σε προεκλογικό παιχνίδι της Κυβέρνησης και θεωρεί τον Άγιο Νικόλαο σαν μια από τις «τυχερές πόλεις» (τα εισαγωγικά είναι από την εφημερίδα), που θα έχουν νέο τμήμα ΤΕΙ. Η ίδια εφημερίδα συνεχίζει «…αυτό το ιδιόμορφο προεκλογικό δώρο «μεταφοράς εισοδήματος» είναι σίγουρο ότι δεν θα έχει τα αποτελέσματα που υπόσχεται. Ήδη, δραματική για το άμεσο μέλλον διαγράφεται η τύχη των ήδη υπαρχόντων περιφερειακών ΤΕΙ τα οποία έχασαν 45.500 θέσεις μέσα στα τελευταία τρία χρόνια. Η εικόνα θα γίνει ακόμη πιο δραματική αν προστεθούν και νέα τμήματα. Αιτία για τις χιλιάδες κενές θέσεις είναι η βάση του 10 αλλά και η αδυναμία ή άρνηση εισακτέων να πληρώσουν ακριβά την εισαγωγή τους σε τόπο εκτός της περιοχής τους καθώς ο οικογενειακός τους προϋπολογισμός δεν το αντέχει και η φοιτητική μέριμνα είναι ανύπαρκτη…»

Στόχος της δικής μας κοινωνίας, του Δήμου και όλων όσων εμπλέκονται, θα είναι, το δικό μας ΤΕΙ να δεχτεί αρκετούς φοιτητές. Αυτό θα γίνει με σωστή ενημέρωση των υποψήφιων φοιτητών, όπου απλά και καθαρά θα τους ενημερώνουμε για τα πλεονεκτήματα που θα έχουν με ένα πτυχίο από το δικό μας ΤΕΙ. Το νέο υπό ίδρυση τμήμα «Επιχειρηματικού Σχεδιασμού και Πληροφοριακών Συστημάτων» θεωρείται από τα καλύτερα, γιατί οι απόφοιτοι έχουν άριστη επαγγελματική αποκατάσταση. Συγχρόνως θα πρέπει, με διαφόρους τρόπους, να βοηθηθούν αυτοί οι φοιτητές, ώστε να μειωθεί το κόστος διαβίωσής τους στον Άγιο Νικόλαο. Οι φοιτητές, σαν στόχο έχουν το πτυχίο τους, αλλά τους ενδιαφέρει πολύ να περνούν καλά εκεί που σπουδάζουν. Τώρα που είναι ακόμα νωρίς, καλούνται οι αρμόδιοι να δουν όλα αυτά με σοβαρότητα και να κάνουν συγκεκριμένες προτάσεις.

Προ μηνών είχα γράψει στην «Ανατολή» ότι «…θα πρέπει να επικεντρώσουμε όλη μας την προσοχή στο πως θα βελτιώσουμε τα ήδη υπάρχοντα ιδρύματα της πόλης, την ΑΣΤΕΑΝ και τα ΤΕΙ. Πριν από μερικούς μήνες ξεκίνησε μια προσπάθεια ενημέρωσης των μαθητών για τα πλεονεκτήματα της ΑΣΤΕΑΝ. Η προσπάθεια απέδωσε μερικώς και φέτος είχαμε περισσοτέρου σπουδαστές στη Σχολή. Αυτό θα πρέπει να συνεχιστεί και να ενταθεί την επόμενη σχολική χρονιά ούτως ώστε με τη νέα σχολική σαιζόν να γίνει εισαγωγή περισσοτέρων σπουδαστών και η Σχολή να πάρει μια άλλη δυναμική. Όσον αφορά τα ΤΕΙ, η ίδρυση από φέτος του νέου τμήματος, θα αναβαθμίσει σημαντικά τον Άγιο Νικόλαο…»

Αντιδικία ΒΙΟΠΑ με γύρω ιδιοκτήτες
Ιδιοκτήτες χωραφιών, που οι περιουσίες τους βρίσκονται μετά το Βιοτεχνικό Πάρκο (προς Αλευρικό, Πυθάρι και Κακοκάλωτες) είναι σε αντιπαράθεση με το ΒΙΟΠΑ Αγ. Νικολάου, γιατί έχει αποκλειστεί η προσπέλασή τους. Ο μόνος τρόπος να πάνε στα χωράφια τους, είναι να περάσουν από το δρόμο που περνά μέσα από το ΒΙΟΠΑ, ο οποίος όμως παραμένει κλειστός! Μίλησα για το πρόβλημα αυτό με τον πρόεδρος της ΒΙΟΠΑN κ. Μιχάλη Μαρή, ο οποίος μας λέγει ότι «…μετά από πολλές συναντήσεις που είχαμε με τους ιδιοκτήτες αυτούς, αποφασίσαμε να τους επιτρέψουμε να περνάνε μέσα από το ΒΙΟΠΑ, όταν αυτό ξεκινήσει την λειτουργία του και μάλιστα τους ανοίγουμε και δυο πόρτες για να πηγαίνουν στα χωράφια τους. Αυτή τη στιγμή το έργο έχει τελειώσει και είμαστε στη διαδικασία παραλαβής. Αρχικά το έργο θα το παραλάβει η Περιφέρεια Δημοσίων Έργων και μετά να έρθει στα χέρια μας. Αλλά, μέχρι να το παραλάβουμε, τυπικά, δεν έχουμε δικαίωμα να μπαίνουμε μέσα. Από την στιγμή που θα πάρουμε τα κλειδιά, δεν θα υπάρχει κανένα πρόβλημα και οι ιδιοκτήτες των χωραφιών αυτών θα μπορούν να επισκέπτονται τις περιουσίες τους, όποτε θέλουν. Αυτό τον καιρό δεν μπορούν να μπαίνουν μέσα, αλλά γι αυτό δεν είμαστε υπεύθυνοι εμείς… ας κάνουν υπομονή λίγο διάστημα ακόμα και πολύ σύντομα δεν θα έχουν κανένα πρόβλημα. Εμείς θέλουμε να τους εξυπηρετήσουμε και θεωρούμε ότι τώρα με τη δημιουργία του ΒΙΟΠΑ, θα έχουν πολύ καλύτερη πρόσβαση προς τις παρουσίες τους, απ’ ότι είχαν παλαιότερα, πριν ξεκινήσουν τα δικά μας έργα…»

Πρώτος ο Δήμος Αγ. Νικολάου στην ανακύκλωση ηλεκτρικών συσκευών!
Χθες έγινε στο Δημαρχείο, συνάντηση του Εντεταλμένου Σύμβουλου της εταιρείας «Ανακύκλωση Συσκευασιών Α.Ε.» κ. Αλέξανδρου Αλούκου, με το Δήμαρχο, τον αρμόδιο Αντιδήμαρχο και τους τοπικούς υπευθύνους για την καθαρότητα και ανακύκλωση. Αναλυτικά θα διαβάσετε στο αυριανό φύλο της ΑΝΑΤΟΛΗΣ. Να σημειωθεί ότι, η ποσότητα των ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών συσκευών που παρέδωσε το έτος 2008, ο Δήμος Αγίου Νικολάου προς επεξεργασία, στις μονάδες ανακύκλωσης, ήταν 30.000 τόνοι. Αυτό, σε σύγκριση με άλλους Δήμους, τον κατατάσσει στην πρώτη θέση σε ποσότητα συλλογής ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών συσκευών. Ο κ. Αλούκος, διατέλεσε Δήμαρχος Αλίμου και σε κάποια στιγμή της ομιλίας του είπε «…εγώ υποστηρίζω της προσπάθειες των Δήμων, γιατί κι’ εγώ διατέλεσα Δήμαρχος για 27 χρόνια!» Το άκουσε ο δικός μας Δήμαρχος και αυθόρμητα του απαντά «Αντοχές που είχες!!!» Αυτά για να κλείσω «χαλαρά» τα σημερινά γραφτά μου…
ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΚΛΩΝΤΖΑΣ

Δεν καταργείται το τέλος παρεπιδημούντων!

«Χαράς Ευαγγέλια» για τους Δήμους και ιδιαίτερα για τους τουριστικούς. Ο αγώνας που έκαναν για να μην καταργηθεί το τέλος παρεπιδημούντων, φαίνεται πως «έπιασε τόπο». Η κυβέρνηση επανεξετάζοντας τα αιτήματα των Δήμων και προβλέποντας μεγάλη την φετινή πτώση του τουρισμού αποφάσισε, τουλάχιστον για φέτος, να μην καταργήσει το τέλος παρεπιδημούντων. Αντιθέτως υπάρχει πρόταση αυτό να αυξηθεί κατά μισή μονάδα και να γίνει 3%. Ο Δήμαρχος κ. Δημήτρης Κουνενάκης δήλωσε σχετικά «Νοιώθω δικαιωμένος! Θέλω να ευχαριστήσω την κυβέρνηση και ιδιαίτερα τον πρωθυπουργό κ. Κωνσταντίνο Καραμανλή, γιατί έστω και καθυστερημένα αναγνώρισαν τα δίκαια αιτήματά μας. Τώρα έχουμε αρκετά χρήματα και θα κάνουμε περισσότερα έργα από αυτά που είχαμε προγραμματίσει. Οι αγώνες μας δεν πήγαν χαμένοι». Εξελίξεις όμως υπάρχουν και για τη νέα εταιρεία που σχεδιάζει ο Δήμος. Σύμφωνα με ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες, χθες έγινε συνάντηση του Δημάρχου με τον πρόεδρο των Ξενοδόχων κ. Μανώλη Βαρκαράκη και φαίνεται ότι «τα βρήκαν». Μάλιστα του έγινε και πρόταση, να αναλάβει πρόεδρος της νέας εταιρείας. Ρωτήσαμε σχετικά τον κ. Βαρκαράκη ο οποίος μας δήλωσε ότι «…αν τελικά γίνω πρόεδρος της νέας εταιρείας, θα προσπαθήσω να φάνω αντάξιος της εμπιστοσύνης του Δημάρχου.
(πρωταπριλιάτικο...!)

Το Φράγμα Αποσελέμη
Στην συνάντηση που είχα την περασμένη εβδομάδα με τον Διευθυντή της ΔΕΥΑΑΝ κ. Γιάννη Πεδιαδίτη, θέλησα να πληροφορηθώ τα τελευταία νέα από το, περίφημο πια, Φράγμα Αποσελέμη. Μας ενημερώνει ότι «…ο νομός Λασιθίου γενικά αναμένει τα αντισταθμιστικά οφέλη από το φράγμα Αποσελέμη. Μέχρι στιγμής τα έργα μεταφοράς νερού που έχουν δημοπρατηθεί προς τον νομό Λασιθίου τερματίζουν στα όρια Χουμεριάκου - Λακωνίων (θέση Δ6). Το τμήμα αυτό αφορά την υδροδότηση μόνο Αγ. Νικολάου. Για τα υπόλοιπα έργα που αφορούν, την ολοκλήρωση των έργων ύδρευσης από το φράγμα και την υδροδότηση ολόκληρου του Βορειανατολικού τμήματος της Κρήτης προϋπολογισμού 20 εκατ. ευρώ, έχουν προταθεί να χρηματοδοτηθούν από το ΕΣΠΑ 2007-2013…»

Συνεργασία Δήμων Κρήτης και Νήσων Αιγαίου
Πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή (27/03/2009) στο Ηράκλειο, η Ημερίδα Διαδημοτικής Συνεργασίας Δήμων Κρήτης και Νήσων Αιγαίου σε θέματα Πληροφορικής και Επικοινωνιών. Στην ημερίδα έλαβε μέρος και ο Δήμαρχος Αγίου Νικολάου. Σύμφωνα με τη διακήρυξη που υπογράφτηκε, ο στόχος είναι «…η δημιουργία ενός φορέα για την προώθηση της Ευρυζωνικότητας αλλά και γενικότερα των Ψηφιακών Τεχνολογιών. Μ' αυτό τον τρόπο εξασφαλίζεται η ανταλλαγή τεχνογνωσίας και η συνεργασία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Κρήτης και Αιγαίου ώστε να δημιουργηθεί ένα κοινό επίπεδο υποδομών και ένας ενιαίος Ηλεκτρονικός Νησιωτικός Χώρος». Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά ο Δήμαρχος του Ηρακλείου κ. Γιάννης Κουράκης «…θα γίνουμε μέλη ενός φορέα που αναλαμβάνει την ευθύνη να οδηγήσει τις πόλεις και τα νησιά μας σε μια άλλη εποχή. Μια αφρικανική παροιμία λέει “αν θες να πας μακριά, πήγαινε με παρέα”. Εμείς με την προσπάθεια μας αυτή, μπορούμε να πάμε πολύ μακριά γιατί η λεωφόρος της προόδου και της εξέλιξης των νέων τεχνολογιών είναι πραγματικά χωρίς σύνορο. Οφείλουμε να προχωρήσουμε όλοι μαζί…»

Το Τέλος και ο Τουρισμός!
Την τιμητική του είχε ο Δήμαρχος Αγίου Νικολάου κ. Δημήτρης Κουνενάκης στο περιοδικό «Επιθεώρηση Τ.Α.», που εκδίδει η ΚΕΔΚΕ (Κεντρική Ένωση Δήμων και Κοινοτήτων Ελλάδας). Υπεύθυνος του περιοδικού είναι ο Δήμαρχος Αθηναίων κ. Νικήτας Κακλαμάνης. Στη σελίδα 7 διαβάζουμε ότι «…ο Δήμαρχος Αγίου Νικολάου και πρόεδρος του Δικτύου Τουριστικών Δήμων περιέγραψε με γλαφυρό τρόπο το ισχυρό πλήγμα που δέχονται οι Δήμοι από τη μείωση του τέλους παρεπιδημούντων. Σε πολλούς το σχετικό ποσό ξεπερνά το 60% των τακτικών εσόδων τους και η κατάργηση τους είναι προφανές ότι θα οδηγήσει σε κλείσιμό τους…» Στη σελίδα 51 υπάρχει άρθρο του Δημάρχου με τον τίτλο «Δεν είδαμε ουσιαστικές απαντήσεις στα προβλήματα» όπου μεταξύ άλλων διαβάζουμε «…όλοι οι Δήμοι που ζούμε από τον τουρισμό είμαστε μάρτυρες της άναρχης ανάπτυξης χωρίς σχέδιο χωρίς υποδομές. Το αποτέλεσμα είναι να υποβαθμίζεται ο ίδιος ο τουρισμός… περιμέναμε να αντιμετωπιστούν τα σύγχρονα προβλήματα και να γίνουν πολλά από τα χρόνια ζητήματα που απασχολούν τον τουρισμό…» Χθες άκουσα Υπουργό να λέει ότι, για να βγει η Ελλάδα από το οικονομικό τέλμα, θα πρέπει να κοιτάξει τον τουρισμό γιατί μόνο από αυτόν μπορεί το κράτος να περιμένει αύξηση των εσόδων του. Δεν δίστασε να επισημάνει ότι «…οι βιομηχανίες και η γεωργική παραγωγή φαίνεται να έχουν σοβαρά προβλήματα στην Ελλάδα»

Ο Γαργαδόρος άλλοτε…
Ευχαριστώ την κ. Ρένα Μασσάρου για την φωτογραφία που μου έδωσε. Βλέπουμε την παραλία του Γαργοδόρου, μιας άλλης εποχής, πολύ «πλατιά» τότε και στο βάθος το μονοπάτι που σύνδεε τον Άγιο Νικόλαο με τον Αλμυρό και από εκεί για Καλό Χωριό.
ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΚΛΩΝΤΖΑΣ

Τρίτη, Μαρτίου 31, 2009

Πεζοπορίες και φαράγγια στο Λασίθι!

Το απόγευμα της Δευτέρας, στην κατάμεστη αίθουσα του Επιμελητηρίου, έγινε η παρουσίαση του βιβλίου των Χάρις Γάλλου και Άννας Μπούρα με τίτλο «Κυκλικές πεζοπορίες και φαράγγια στην Ανατολική Κρήτη». Παρευρέθηκε η αντινομάρχης κ. Μαρία Πρατσίνη, οι πρώην Δήμαρχοι κ.κ. Γιώργος Χατζηδάκης και Γιώργος Μενεγάκης, δημοτικοί σύμβουλοι, ο πρόεδρος της ΝΟΔΕ Λασιθίου κ. Γιάννης Γάλλος και αρκετοί Έλληνες και ξένοι φίλοι. Πριν την παρουσίαση μίλησαν ο πρόεδρος του ΠΟΔΑΝ κ. Μανώλης Θραψανιώτης, ο κ. Μιχάλης Κλώντζας, η Χάρις και η Άννα και ο υπογράφων το κείμενο αυτό. Επιτρέψτε μου να μεταφέρω λίγα λόγια, από την δική μου ομιλία, ίσως γιατί γνωρίζω, «από πρώτο χέρι», τον αγώνα και την αγωνία των συγγραφέων, στην προσπάθειά τους να παρουσιάσουν ένα πλήρες και σωστό βιβλίο.

«Το μεγάλο πλεονέκτημά του βιβλίου είναι ότι, όποιος το αγοράσει θα μπορέσει, διαβάζοντας προσεκτικά την περιγραφή μιας διαδρομής, να την περπατήσει, χωρίς να έχει την παραμικρή αμφιβολία, αν βαδίζει σωστά . Επίσης, άλλο σημαντικό στοιχείο του βιβλίου είναι ότι παράλληλα με την περιγραφή, υπάρχει και ένα κατατοπιστικό σκίτσο της διαδρομής που βοηθάει τον περιπατητή. Γι’ αρκετούς που δεν περπατούνε συχνά, θέλω να τονίσω ότι, αρκετές από τις διαδρομές αυτές είναι σύντομες και σχετικά εύκολες, οπότε είναι μια πρόκληση για όλους, να ξεκινήσουν να περπατάνε. Στα παλιά μονοπάτια, θα απολαύσετε την πανέμορφη φύση του Λασιθίου, θα γνωρίσετε την ιστορία του και συγχρόνως, επειδή ζούμε σε μια εποχή εντάσεων και άγχους, θέλω να σας διαβεβαιώσω ότι το περπάτημα στα βουνά είναι το καλύτερο ηρεμιστικό, και συγχρόνως το υγιεινό πράγμα που μπορείτε να κάνετε. Η πρώτη έκδοση του βιβλίου ήταν στην Αγγλική γλώσσα και τώρα υπάρχει και η Ελληνική μετάφραση. Οι δυο καλές φίλες μου αγάπησαν πολύ την Κρήτη και η προφορά τους, με το βιβλίο αυτό, είναι τεράστια. Χάρις σ’ αυτό, αρκετοί επισκέπτες μας, γνώρισαν και θα γνωρίσουν, τους μικρούς παράδεισους του νομού μας. Η ευαισθησίας τους και η αγωνία τους να διατηρηθούν αυτά τα μονοπάτια, πάντα μου έκανε μεγάλη εντύπωση, γιατί συχνά ξεπερνούσε τις ευαισθησίες εμάς των ντόπιων. Πολλές φορές με έπαιρναν τηλέφωνο για να μου πουν «πήγανε εκεί να δεις την καταστροφή, πέρασε μια μπουλντόζα και χάλασε το μονοπάτι» ή «έλα να σημαδέψουμε ένα μονοπάτι για να σώσουμε, γιατί σύντομα θα χαθεί» ή «ένας βοσκός έκλεισε το μονοπάτι χωρίς να αφήσει πόρτα για να περνάμε» και ένα σωρό άλλες αγωνίες τους…»

Η κυρίως παρουσίαση περιελάμβανε (με slides) την περιγραφή δυο μονοπατιών (στις Πινές και στην Καλαμαύκα) και ενός φαραγγιού (της Κριτσάς). Στη συνέχεια έγινε εκτενής αναφορά στη χλωρίδα της Λασιθιώτικης γης, στα προβλήματα που υπάρχουν με τα μονοπάτια (μπουλντόζες, φράκτες, φραγμένα) και σε διάφορα άλλα στοιχεία που η Χάρις και η Άννα θεώρησαν σημαντικά για να τα θίξουν (πηγές και πηγάδια, χαλάσματα, αλώνια, εγκαταλελειμμένα χωριά). Το βιβλίο επανεκδόθηκε χάρις τη βοήθεια του ΠΟΔΑΝ και ειδικότερα του προέδρου του κ. Μανώλη Θραψανιώτη.
ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΚΛΩΝΤΖΑΣ

Δευτέρα, Μαρτίου 30, 2009

Φαράγγι Ρίχτη: ένα θαύμα της φύσης στα Έξω Μουλιανά!

Οι ξεναγοί της πόλης μας και του Ηρακλείου, με ξενάγησαν προ ημερών, σε ωραία φαράγγια του Ηρακλείου (Κρατερού, Κουβανιανό κα Αστρακιανό), αλλά εγώ θέλησα να τους αποδείξω ότι τα Λασιθιώτικα φαράγγια είναι, αν όχι καλύτερα, το ίδιο καλά! Την Κυριακή, μια ομάδα από 12 άτομα (μαζί μας ήταν οι συμπολίτισσες ξεναγοί, Μιράντα, Γεωργία και Μαρία) επισκέφτηκε το φαράγγι του Ρίχτη, που βρίσκεται στα Έξω Μουλιανά. Το φαράγγι μπορεί να το διασχίσει κανείς σε 3 περίπου ώρες. Ξεκινήσαμε από την πλατεία του χωριού και σύντομα περάσαμε κάτω από την γέφυρα του Λαχανά. Εκεί, κατά την ανταλλαγή τον πληθυσμών Ελλάδας και Τουρκίας, λέγετε ότι οι χριστιανοί σκότωσαν τους Τούρκους της περιοχής, οι οποίοι προσπαθούσαν να κατέβουν στην Σητεία, για να φύγουν με καράβια για την Τουρκία. Η διαδρομή μέσα στο φαράγγι είναι εντυπωσιακή. Η οργιώδης βλάστηση, τα αμέτρητα πλατάνια και το νερό που τρέχει δίπλα στα πόδια μας, δημιούργησε όμορφα συναισθήματα, ιδίως σ’ αυτούς που έρχονταν εκεί για πρώτη φορά. Δύσκολο να φανταστεί ότι, στο νησί μας , υπάρχει ένα τόσο ωραίο μέρος. Στη διάβα μας συναντήσαμε τέσσερις παλιούς νερόμυλους, αναμνήσεις μας άλλης αποχής, που τώρα είναι καλυμμένοι από πυκνή βλάστηση. Μισή ώρα πριν την έξοδο υπάρχει ένας εντυπωσιακός καταρράκτης, με το νερό να πέφτει σε μια λίμνη (το καλοκαίρι κάνουμε μπάνιο εκεί!). Όμορφος επίλογος στην πορεία μας, η έξοδος από το φαράγγι στο Κρητικό πέλαγος. Με ιδιαίτερη ικανοποίηση είδα να «δουλεύουν» στο μονοπάτι, εργάτες και να βελτιώνουν όλα τα περάσματα, ιδίως αυτά που παρουσιάζουν κάποια μεγαλύτερη δυσκολία, Επίσης έχει φτιαχτεί μια μεγάλη ξύλινη σκάλα που βοηθά την κάθοδο δίπλα στον καταρράκτη (είναι μια εργολαβία του Δήμου Σητείας, προϋπολογισμού 55.000 ευρώ από το Γ’ ΚΠΣ) Το απόγευμα (μετά από ένα υπέροχο γεύμα Μεσογειακής διατροφής στο Καβούσι) επισκεφτήκαμε την «Αρχαία Ελιά» και τον Αρχαιολογικό χώρο του Αζοριά.

Στον «Αζοριά» του Καβουσίου
Δυο χιλιόμετρα νοτιοανατολικά από το Καβούσι, σε μία στρατηγική θέση, βρίσκεται ένας στρογγυλός λόφος με διπλή κορυφή που ονομάζεται Αζοριάς. Ο Αζοριάς, ερευνήθηκε για πρώτη φορά το 1900 και πρόπερσι έκανε ανασκαφές η Αμερικανική Αρχαιολογική Σχολή. Τα ευρήματα επιβεβαίωσαν τη μεγάλη διάρκεια κατοίκησης της θέσης, από την Ύστερη Νεολιθική Εποχή, έως τον 5ο αιώνα π.Χ. Εντοπίσθηκαν τμήματα δημοσίων κτηρίων που χρησιμοποιήθηκαν για αποθήκες, για επεξεργασία τροφίμων, για δημόσια εστίαση και λατρευτική δραστηριότητα. Οι ανασκαφές είναι ακόμα σε αρχικό στάδιο, γιατί ολόκληρος ο λόφος είναι ένα τεράστιος αρχαιολογικός χώρος και θα χρειαστούν πολλά καλοκαιρία για να ολοκληρωθεί η ανασκαφή. Οι αρχαιολογικές θέσεις γύρω από το Καβούσι είναι πολλές. Κοντά στον Αζοριά, βρίσκονται οι προμινωικοί οικισμοί Κάστρο και Βροντάς. Δίπλα από τον Αζοριά περνά και το μονοπάτι που συνέδεε το Καβούσι με την Θρυφτή. Άλλα ενδιαφέροντα σημεία της περιοχής είναι, το φαράγγι του Μέσωνα (με σπάνια χλωρίδα και πανίδα), το σπήλαιο «Θεριοσπήλιος» (με σταλακτίτες και σταλαγμίτες) και το μονοπάτι (Εθνική Οδός!) που συνέδεε το Καβούσι με Αύγο και από εκεί η διακλάδωση για Λάστρο (αριστερά) και Σταυροχώρι - Σητεία (δεξιά),

Στην «Αρχαία Ελιά»
Καθ’ οδόν προς τον αρχαιολογικό χώρο Αζοριά, η ομάδα της Κυριακής σταμάτησε για να θαυμάσει την τεράστια «Αρχαία Ελιά». Το ελαιόδεντρο αυτό έχει ανακηρυχθεί από τον Σύνδεσμο Ελαιοκομικών Δήμων Κρήτης σαν «Μνημειακό» λόγω των μεγάλων διαστάσεων του κορμού του και λόγω της θέσης του κοντά στους αρχαίους οικισμούς «Βροντάς», «Κάστρο» και «Αζοριάς» Η περίμετρός του είναι 14.20 μέτρα και η ηλικία του εκτιμάται ότι είναι 3250 ετών! (1350-1100 π.Χ.) Η πρώτη νικήτρια του Μαραθωνίου Γυναικών στους Ολυμπιακούς αγώνες της Αθήνας στεφανώθηκε με κλαδί ελιάς από το δένδρο αυτό

«Ο Γιατρός της Σπιναλόγκας»
Το απόγευμα της Κυριακής (29-03-2009) έγινε στην αίθουσα της Παγκρήτιας Αδελφότητας Μακεδονίας, η παρουσίαση του βιβλίου του Γιώργου Πρατσίνη «Ο Γιατρός της Σπιναλόγκας». Στην δίωρη εκδήλωση μίλησαν, η φιλόλογος κ. Χρύσα Κομνή-Παρανούση και ο πρόεδρος της Ένωσης κ. Πέτρος Πετρακάκης. Προβλήθηκε και βίντεο 25 λεπτών, όπου παρουσιάστηκε η ιστορία της Σπιναλόγκα διαχρονικά (το οποίο επιμελήθηκε ο οδοντίατρος κ. Αθανάσιος Κομνής) Αφορμή για την συγγραφή του βιβλίου, ήταν το προσωπικό ημερολόγιο ενός δικηγόρου λεπρού της Σπιναλόγκας, που έστειλε ο Μανώλης Φουντουλάκης, στον Γιώργο Πρατσίνη. Η αφήγηση είναι συναρπαστική και αξίζει τον κόπο να το διαβάσετε γιατί έχει πολλά ενδιαφέροντα στοιχεία από την σύγχρονη ιστορία του νησιού (της περιόδου των λεπρών και της Γερμανικής κατοχής).

Θάνος Μαρουλής, ο Γεραπετρίτης πρωταθλητής
Ο Θάνος γεννήθηκε στην Ιεράπετρα, είναι πρωταθλητής Ελλάδας στο Beach Volley (βόλεϊ στην άμμο) και μέλος της αντίστοιχης Εθνικής Ομάδας. Ξεκίνησε από τις παραλίες της Αγίας Φωτιάς και της Ψαρής Φοράδας. Χάρις το μεγάλο ταλέντο του στο άθλημα, έχει ήδη γράψει «χρυσές σελίδες» και συνεχίζει «…ακόμα δεν έχω φτάσει πουθενά. Τώρα ξεκινώ…» λέει ο ίδιος. Ο Θάνος τιμήθηκε πέρυσι από τον Δήμο Αγίου Νικολάου και σε συνέντευξη που έδωσε πρόσφατα σε περιοδικό δηλώνει «Ευχαριστώ όσους πίστεψαν σε μένα και με στήριξαν με την αγάπη τους όλα αυτά τα χρόνια. Θέλω να πω ένα μεγάλο ευχαριστώ στον κ. Μιχάλη Κοζύρη, εκδότη της εφημερίδας «Ανατολή»στον Άγιο Νικόλαο, που στηρίζει τα βήματά από το ξεκίνημα. Ευχαριστώ επίσης τον δήμαρχο Αγίου Νικολάου κ. Δημήτρη Κουνενάκη και τον πρόεδρο του ΟΝΑΔΑΝ κ. Γιώργο Μπελούκα για την τιμή που μου έκαναν τον περασμένο Αύγουστο και για την υποστήριξή τους στην συνέχεια της πορείας μου…»
ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΚΛΩΝΤΖΑΣ

Ο Αγ. Νικόλαος δεν έχει καράβι για να μην… επιμηκυνθεί το ταξίδι!

Δεν μας τα λέει καθόλου καλά, ο υφυπουργός Εμπορικής Ναυτιλίας κ Πάνος Καμμένος (παρ’ ότι κάνει διακοπές κάθε καλοκαίρι… μεταξύ Αγίου Νικόλαου - Ελούντας και Πλάκας). Σε απάντησή που έστειλε στην Βουλή (στις 17 Μαρτίου 2009, μετά από σχετική αναφορά του βουλευτή Λασιθίου κ. Μιχάλη Καρχιμάκη), ο κ. Καμμένος, μεταξύ άλλων, γράφει ότι «…κατά την εκτέλεση επιδοτούμενων δρομολογίων από Πειραιά προς Κρήτη και Δωδεκάνησα πραγματοποιούνται δύο προσεγγίσεις την εβδομάδα, στο λιμένα Σητείας, από το επιβατηγό- οχηματαγωγό «ΜΙΛΕΝΑ» (Πειραιάς- Μήλος Θήρα- Ηράκλειο- Σητεία- Κάσος- Πηγάδια Καρπάθου- Χάλκη- Ρόδος και επιστροφή με επιδοτούμενο το τμήμα από Ηράκλειο έως Ρόδο). Στον σχετικό επαναληπτικό διαγωνισμό (στις 11 Μαρτίου 2009) ο λιμένας του Αγίου Νικολάου δεν συμπεριελήφθη καθότι ο χρόνος διάρκειας του δρομολογίου θα επιμηκύνετο, ενώ σημειώνεται ότι κατά το παρελθόν που η γραμμή εξυπηρετείτο από πλοία της ΛΑΝΕ., η εταιρεία εκτελούσε ελεύθερη προσέγγιση στον Άγιο Νικόλαο (χωρίς, επιδότηση), την οποία σταμάτησε από αρχές του 2008, λόγω μικρού μεταφορικού»

Παρατήρησεις:
α) Τόσα χρόνια που τα πλοία έκαναν το δρομολόγιο Μήλος- Αγ. Νικόλαος - Σητεία - Δωδεκάνησα, το δρομολόγιο… «δεν επιμηκύνετο»;

β) Τι θα πει «μικρό μεταφορικό έργο»; Μα, με τη λογική αυτή στα περισσότερα νησιωτικά λιμάνια δεν θα έπρεπε να προσεγγίζει κανένα πλοίο!

γ) Η πρωτεύουσα του Νομού Λασιθίου, δεν έχει σχέση με την Κάσο και την Κάρπαθο και την Ρόδο; Ξεχνάμε πόσοι τουρίστες εξυπηρετούνται κάθε καλοκαίρι μέσω του λιμανιού του Αγίου Νικολάου!

δ) Είναι δυνατόν το λιμάνι του Ρεθύμνου να θεωρείτε άγονη γραμμή και να συνδέεται με τα Κύθηρα και τον Πειραιά και μάλιστα τη γραμμή να εξυπηρετεί το πλοίο της Λασιθιώτικης Ναυτιλιακής Εταιρείας (ΛΑΝΕ)!!!

Αυτά και πολλά άλλα θα μπορούσε κάνεις να γράψει. Θα ήταν καλύτερα αν μας έδιναν μια πιο έντιμη απάντηση «Έτσι κρίναμε και έτσι αποφασίσαμε!» Τελεία και παύλα!

Υπουργός Τουρισμού: «Δεν είναι αρμοδιότητά μας!»
Προ μηνός, ο Δήμαρχος Αγίου Νικολάου κ. Δημήτρης Κουνενάκης, απέστειλε επιστολή στον Υπουργό Τουρισμού κ. Κωνσταντίνο Μαρκόπουλο, όπου, μεταξύ άλλων αναφέρει «…υπάρχει μια ευρύτερη ανησυχία για την τρέχουσα τουριστική περίοδο. Η νησιώτικη Ελλάδα θα υποστεί πολύ μεγάλο πλήγμα, αν υπάρξει, που απευχόμαστε, μείωση του τουριστικού ρεύματος. Για όλους μας έστω για μεγάλη σημασία ο εσωτερικός τουρισμός και θεωρούμε ως εκ τούτου σκόπιμο να γίνει μια προσπάθεια συνεννόησης με τις εταιρείες Μεταφορών με στόχο να μειωθεί σημαντικά το κόστος και να ενισχυθεί το τουριστικό ρεύμα προς την επαρχία και τα νησιά …» Η απάντηση του Υπουργού Τουρισμού (στις 20 Μαρτίου 2009) είναι ότι «… αναφορικά με την μείωση του κόστους μεταφορών για να ενισχυθεί η τουριστική κίνηση, σας γνωρίζουμε ότι το θέμα εκφεύγει των αρμοδιοτήτων του Υπουργείου Τουριστικής Ανάπτυξης!!! (τα τρία θαυμαστικά τα έβαλα εγώ!). Δηλαδή κ. Υπουργέ του Τουρισμού, μια συνεννόηση του Υπουργείου σας με τις εταιρίες μεταφορών, σε μια προσπάθεια να μειωθεί το κόστος μεταφοράς και να ενισχυθεί ο τουρισμός στα νησιά μας, δεν έχει σχέση με τον τουρισμό; Ήμαρτον!
ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΚΛΩΝΤΖΑΣ

Σάββατο, Μαρτίου 28, 2009

Η ευαισθησία μιας μέρας δεν αρκεί!

Μεγάλη ήταν η Ελληνική συμμετοχή στις εκδηλώσεις του Σαββάτου για την «Ώρα της Γης». Όμως αυτό επισκιάζεται από δείκτες που δείχνουν ότι είμαστε στις τρεις πρώτες χώρες στην Ευρώπη, στην υπερκατανάλωση ρεύματος, η οποία αυξήθηκε κατά 70%, τα τελευταία 15 χρόνια. Η Ελλάδα, εάν περιόριζε την κατανάλωση ηλεκτρικού στα μέσα ευρωπαϊκά επίπεδα, θα μπορούσε να εξοικονομήσει έως και 293 εκατ. ευρώ ετησίως! Συμπέρασμα: έχουμε ακόμα πολύ δρόμο να διανύσουμε, αφού η ευαισθησία μιας μέρας δεν αρκεί!

Τα λιμενικά στο Mirabello!
Τα λιμενικά έργα στην παραλία του ξενοδοχείου Mirabello, συνεχίζονται με εντατικούς ρυθμούς. Ο λιμενοβραχίονας έχει σχεδόν ολοκληρωθεί και τώρα δουλεύονται τα περιφερειακά έργα. Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο της εταιρίας Μαμιδάκη. κ. Μίμη Δεσποτάκη «…το τοιχίο του λιμενοβραχίονα απέναντι, θα ντυθεί όλο με πέτρα και γενικά, θα υπάρχουν πολλά πλακόστρωτα, δηλαδή δεν θα υπάρχει κανένα πρόβλημα με το περιβάλλον. Στο κυκλικό κομμάτι μπροστά μας θα μπει γκαζόν και ομπρέλες. Η παραλία έχει ήδη μεγαλώσει και θα επεκταθεί προς τα αριστερά, εκεί που τώρα βρίσκονται, προσωρινά, οι πέτρες. Θα υπάρχει ωραίος φωτισμός και όταν ολοκληρωθούν τα έργα, θα δημιουργηθεί ένας πολύ όμορφο χώρος. Ελπίζουμε ότι μέχρι το τέλος του Απριλίου θα είναι όλα έτοιμα, ώστε να ανοίξει το ξενοδοχείο, με πιο πιθανή ημερομηνία την 23η Απριλίου. Ο προϋπολογισμός των λιμενικών έργων θα ξεπεράσει τα 3 εκατ. ευρώ…»

Να αναδείξουμε τις τηγανίτες !
Όταν ήμουν παιδί, το καλύτερο γλύκισμα που έφτιαχνε η γιαγιά Κατίνα ήταν οι τηγανιτές με το μέλι (δεύτερο σε προτίμηση ήταν το ψωμί με πετιμέζι). Παλαιότερα, τα γλυκίσματα που έφτιαχναν οι νοικοκυρές ήταν συγκεκριμένα και οι τηγανιτές ήταν ό,τι πιο γλυκό θυμάμαι από την παιδική μου ηλικία. Θα προτείνω να επαναφέρουμε τις τηγανίτες στο μενού μας και να τις καθιερώσουμε σαν το «γλύκισμα του Αγίου Νικολάου». Κάποια μέρη είναι γνωστά για τις μυζηθρόπιτές τους ή για τα λαζάνια ή για τα σουβλάκια… εμείς θα μάθουμε ντόπιους και ξένους να τρώνε μετά το φαγητό τους, τηγανίτες! «Τηγανίτες με το μέλι, πούλο του που δεν τις θέλει!» λέγει μια παροιμία. Είναι πολύ πιο υγιεινές από πολλά άλλα γλυκίσματα που προφέρονται στα εστιατόρια, έχουν ελάχιστο κόστος, φτιάχνονται πολύ γρήγορα, είναι και νηστίσιμες… «Στην Κριτσά βάζουμε αλεύρι, νερό, λίγο αλάτι, τα ανακατεύαμε να γίνουν στητός χυλός και μετά με το κουτάλι ρίχνουμε κουταλιές μέσα στο καυτό λάδι (γι’ αυτό τις λέμε και κουταλίδια), γυρίζουμε από την άλλη μεριά και σε ένα λεπτό είναι έτοιμες. Τις σερβιρίσουμε με ζάχαρη, μέλι η κανέλα, αλλά και ξηρούς καρπούς, τριμμένα αμύγδαλα ή καρύδια…» εξηγεί η Κριτσώτισα Αριστέα Μιγώμη. Oι αντίστοιχες… Ευρωπαϊκές τηγανίτες λέγονται Pancakes.

Πεζοπορίες και φαράγγια στην Ανατολική Κρήτη
Την Δευτέρα 30 Μαρτίου (στην αίθουσα του Επιμελητηρίου, ώρα 18.00) θα γίνει η παρουσίαση της δεύτερης έκδοσης του βιβλίου των Χάρις Γάλλου και Άννας Μπούρα «Κυκλικές πεζοπορίες και φαράγγια στην Ανατολική Κρήτη». Το βιβλίο μεταφράστηκε και στα Ελληνικά, οπότε δεν μένει παρά να το αγοράσετε και να αρχίσετε να ανακαλύπτετε τους παραδείσους της περιοχής μας. Η Χάρις και η Άννα δούλεψαν σκληρά τα τελευταία χρόνια και μας παρουσιάζουν απλά και αναλυτικά, παλιά μονοπάτια και διασχίσεις φαραγγιών, που όλοι μας μπορούμε να περπατήσουμε, γιατί οι περισσότερες διαδρομές δεν ξεπερνούν πορεία διάρκειας 2.5 έως 3 ωρών. Η παρουσίαση του βιβλίου θα γίνει με παράλληλη προβολή slides, όπου θα δείτε μαγευτικά τοπία που είναι πολύ δίπλα μας, αλλά άγνωστα στους περισσότερους!

Μικροί, μεγάλοι… όλοι στο Facebook!
Προ ημερών προσπαθούσα να εξηγήσω στη μάνα μου τι είναι το… Facebook! Κάτι είχε δει στην τηλεόραση και η απορία της ήταν εύλογη. Ευτυχώς μόλις πρόσφατα (για να είμαι κι’ εγώ στη μόδα!) είχα γίνει μέλος στο Facebook και προσπάθησα να της εξηγήσω, όσο πιο απλά μπορούσα, όσα μπορεί να καταλάβει κάποιος… «λιγάκι» ηλικιωμένος Της είπα λοιπόν ότι «…έγινα μέλος και έψαξα να βρω, αν είναι μέλη του Facebook, οι δυο γιοι μου. Στην αναζήτηση της ιστοσελίδας, τους βρήκα και ζήτησα να μου απαντήσουν, αν θέλουν «να γίνουν… φίλοι μου!». Ευτυχώς και οι δυο με… δέχτηκαν! Οι φίλοι των φίλων μου (των γιων μου δηλαδή στην περίπτωση αυτή), είδαν ότι συμμετέχω κι εγώ και κάποιοι μου ζήτησαν «να γίνουμε φίλοι»… εγώ δέχτηκα και σιγά - σιγά δικτυώθηκα. Έτσι βρήκα την ανιψιά μου στη Θεσσαλονίκη, αλλά και μια κουνιάδα της γυναίκας μου από την Αμερική…» Αυτά της είπα και ότι κατάλαβε! Με τον ίδιο τρόπο, αναζήτησα και βρήκα έναν καλό φίλο από το Στρατό. Οι ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης (όπως το Facebook ή το Twitter πρόσφατα) είναι μια νέα μορφή επικοινωνίας που, ιδίως στους νέους, πάει να αντικαταστήσει τα ηλεκτρονικά μηνύματα (email). Εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι είναι εγγεγραμμένοι στα δίκτυα αυτά και τα χρησιμοποιούν για την διαπροσωπική τους επικοινωνία γιατί δίνουν τη δυνατότητα στο χρήστη «να δημοσιεύσει μία πληροφορία και επιτρέπει στους άλλους να ασχοληθούν μαζί της»
ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΚΛΩΝΤΖΑΣ

Έργα ύδρευσης και αποχέτευσης 2031 εκατ. ευρώ στο Δήμο Αγ.Νικολάου

Στο τελευταίο Δημοτικό Συμβούλιο (20/03/2009) λήφθηκαν σημαντικές αποφάσεις για έργα ύδρευσης και αποχέτευσης (από το πρόγραμμα ΘΗΣΕΑΣ) που θα γίνουν (ή είναι σε εξέλιξη) τόσο στον Άγιο Νικόλαο όσο και στα Δημοτικά Διαμερίσματα. Επειδή τα έργα αυτά έχουν άμεση σχέση με το μεγάλο αγαθό του νερού, αλλά και την υγιεινή μας, μέσω της σωστής αποχέτευσης, ζήτησα τη βοήθεια του Διευθυντή της ΔΕΥΑΑΝ κ. Γιάννη Πεδιαδίτη για περισσότερες εξηγήσεις και παραθέτω αναλυτικά στοιχεία.

α) Κατασκευή κεντρικών δικτύων ύδρευσης στον Άγιο Νικόλαο
Το έργο αυτό, προϋπολογισμού 393.000 ευρώ, αφορά υποδομές του εξωτερικού υδραγωγείου της πόλης μας και συγκεκριμένα την κατασκευή δικτύου ύδρευσης από την περιοχή Πίσιδες (διακλάδωση προς Κατσίκα) μέχρι την Δεξαμενή στις Κοπράνες.

β) Αποχέτευση στο Καλό Χωριό (Ίστρον)
Το έργο αυτό, προϋπολογισμού 500.000 ευρώ (347.000 από ΘΗΣΕΑΣ + 153.000 ευρώ από ίδιους πόρους του Δήμου), προβλέπει την δημιουργία αγωγού αποχέτευσης στο Ίστρο Καλού Χωριού, ο οποίος θα καταλήξει στη σηπτική δεξαμενή που σύντομα ολοκληρώνεται (ο αγωγός θα περάσει κάτω από τη νησίδα που διέρχεται μέσα από το χωριό)

γ) Αποχέτευση στην Ελούντα
Το έργο αυτό, προϋπολογισμού 273.000 ευρώ αφορά την αποχέτευση της Ελούντας. Σύμφωνα με τον κ. Πεδιαδίτη «… ο Βιολογικός της Ελούντας ξεκίνησε την λειτουργία του το 2000 και είχε ανάγκη άμεσης επέμβασης προκειμένου να διασφαλιστεί η καλή λειτουργία του. Η απόφαση περιβαλλοντολογικών όρων έληξε το 1999 και έπρεπε να ανανεωθεί. Η αρχική απόφαση προέβλεπε την άρδευση 500 στρεμμάτων η οποία δεν έγινε. Τελικός αποδέκτης, αναγκαστικά, χρησιμοποιήθηκε γεώτρηση και αυτό είχε σαν αποτέλεσμα η έγκριση της Μελέτης Περιβαλλοντολογικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) να γίνεται από το ΥΠΕΧΩΔΕ. Ευελπιστούμε ότι μέχρι τον επόμενο Μάιο να έχουμε τη νέα απόφαση και στη συνέχεια θα γίνει η δημοπράτηση του παραπάνω έργου. Η μελέτη αφορά τόσο τη μονάδα επεξεργασίας λυμάτων όσο και την παραλιακή ζώνη από το Σχίσμα μέχρι την Πλάκα»

δ) Κατασκευή αγωγών κοινής ωφέλειας στην Κριτσά
Το δίκτυο του χωριού ήταν παλαιό και επικίνδυνο για την υγεία. Με τα νέα έργα, προϋπολογισμού 366.000 ευρώ, η Κριτσά έχει πλέον, σχεδόν παντού, ένα ολοκληρωμένο δίκτυο τόσο στην ύδρευση όσο και στην αποχέτευση.

ε) Νέα γεώτρηση στη θέση Αρκολάκι
Αξιοποιήθηκε η νέα γεώτρηση στη θέση Αρκολάκι, η οποία θα ενισχύσει το δίκτυο της Ελούντας με καλής ποιότητας πόσιμο νερό. Το έργο είναι προϋπολογισμού 150.000 ευρώ.

στ) Προμήθεια αποφρακτικού μηχανήματος
Ο Δήμος Αγίου Νικολάου, σε συνεργασία με το Δήμο της Νεάπολης θ αγοράσει νέο αποφρακτικό μηχάνημα άξιας 349.000 ευρώ.

Συνολικά, τα παραπάνω έργα (α-στ) είναι προϋπολογισμού 2.031 εκατομμυρίων ευρώ, όλα είναι ενταγμένα στο πρόγραμμα ΘΗΣΕΑΣ και θα βελτιώσουν σημαντικά τα προβλήματα ύδρευσης και αποχέτευσης σε μεγάλες περιοχές του Δήμου μας.

Η ύδρευση της Ελούντας
Ειδικά για την παροχή νερού στην Ελούντα, αλλά και την ποιότητά του, ο κ. Πεδιαδίτης θέλει να ενημερώσει ότι «…από το 1999 μέχρι σήμερα η ΔΕΥΑΑΝ έχει καταφέρει να βελτιώσει αισθητά την ποιότητα και την ποσότητα του παρεχόμενου νερού προς την Ελούντα με διάφορα έργα. Η Ελούντα αντιμετώπιζε σοβαρό πρόβλημα υδροδότησης που είχε θα έλεγα δύο σκέλη. Το πρώτο αφορούσε την ποιότητα του νερού και το δεύτερο είχε να κάνει με την ποσότητα, αφού η αντλούμενη παροχή από τις γεωτρήσεις ήταν περίπου 100 κ.μ. ανά ώρα. Η υδροδότηση γινόταν εκ περιτροπής και τα νοικοκυριά έπαιρναν νερό κάθε τρίτη μέρα εφ' όσον δεν υπήρχε βλάβη. Βέβαια μια άλλη παράμετρος που υποβαθμίζει την λειτουργία του δικτύου της περιοχής είναι η χαμηλή ποιότητα κατασκευής και η μέτρια αξιοπιστία του. Το πρόβλημα της ποιότητας κατασκευής, όπως είναι ευνόητο, υπάρχει και σήμερα, σε μικρότερο βαθμό βέβαια, επειδή η ΔΕΥΑΑΝ με διάφορες επεμβάσεις έχει βελτιώσει την λειτουργικότητα του. Επί πλέον σήμερα η ημερήσια παροχή τροφοδοσίας την περίοδο αιχμής ανέρχεται σε 200 κ.μ. ανά ώρα., γεγονός που εξασφαλίζει την συνεχή χωρίς διακοπές υδροδότηση. Πρόσφατα ολοκληρώθηκε η αξιοποίηση μιας νέας γεώτρησης στο Αρκολάκι, που δίδει 35 κ.μ. την ώρα καλής ποιότητας πόσιμο νερό. Επίσης το δίκτυο της Ελούντας ενισχύεται το καλοκαίρι από την κεντρική δεξαμενή του Αγ. Νικολάου με 50 κ.μ. ανά ώρα με καλής ποιότητας νερό. Επομένως και η ποιότητα του νερού έχει βελτιωθεί θεαματικά…»
ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΚΛΩΝΤΖΑΣ

Πέμπτη, Μαρτίου 26, 2009

Μακάρι να είχαμε την ίδια ευαισθησία παντού!

«Η Ώρα της Γης» θα πραγματοποιηθεί σε όλο τον κόσμο, αύριο Σάββατο 28 Μαρτίου, από 8:30 έως 9:30 το βράδυ και αναμένεται να συμμετάσχουν ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι, σε περισσότερες από 1000 πόλεις! Διαβάζω ότι «…κορυφώνεται η ενθουσιώδης ανταπόκριση της ελληνικής κοινωνίας, όσο πλησιάζουμε στο μεγαλύτερο συμμετοχικό γεγονός ενάντια στην κλιματική αλλαγή. Περισσότεροι από 370 δήμοι και κοινότητες έχουν δηλώσει συμμετοχή ενώ και η συμμετοχή των πολιτών αυξάνεται αλματωδώς, αγγίζοντας τις 32.000 ατομικές εγγραφές στην επίσημη ιστοσελίδα της “Ώρας της Γης 2009”» (η Ελλάδα βρίσκεται στην πρώτη θέση παγκοσμίως σε αριθμό συμμετοχών!) Όλοι μας καλούμαστε να σβήσουμε τα φώτα για μια ώρα, μια μικρή συνεισφορά στη μάχη κατά των κλιματικών αλλαγών. Χαίρομαι πολύ για την μεγάλη, πρώτη στον κόσμο, ευαισθησία μας στις κλιματικές αλλαγές. Μακάρι να είχαμε την ίδια ευαισθησία, στα σκουπίδια, στα μπάζα, στην ηχορύπανση, στις χωματερές, και στις πάσης φύσεως αδιαφορίες μας σε θέματα περιβάλλοντος.

Οι κρατήσεις είναι σε άνοδο, αλλά…!
Σύμφωνα με το ταξιδιωτικό πρακτορείο TUI, στην Αγγλία, οι κρατήσεις των τελευταίων τεσσάρων εβδομάδων είναι σε άνοδο, καθώς οι καταναλωτές επωφελούνται από τα χαμηλότερα επιτόκια και την πτώση των τιμών σε πολλά βασικά είδη. Εκπρόσωπος της εταιρείας δήλωσε ότι «…οι πελάτες επιστρέφουν στην αγορά γιατί τώρα έχουν λίγο καλύτερη αίσθηση για τη ζωή τους σε ό, τι αφορά το διαθέσιμο εισόδημα. Προτιμούν τις χώρες που είναι εκτός ευρώ και τα ξενοδοχείο που τα δίνουν όλα (all inclusive) Η πτώση των τελευταίων ημερών είναι περίπου στο 7% σε σχέση με πέρυσι. Οι κρατήσεις για την Πορτογαλία και την Ισπανία παρουσιάζουν πτώση, αλλά η Τουρκία έχει "τεράστια ζήτηση", καθώς έχουν γίνει πολλά ξενοδοχεία 4 και 5 αστέρων all inclusive» Σύμφωνα με το Διευθύνοντα Σύμβουλο της TUI Hellas, Νίκο Παπαθανάση, τα κριτήρια που θα καθορίσουν την πορεία του τουρισμού κατά τη φετινή περίοδο είναι, η σωστή διαφήμιση, η υψηλή παροχή υπηρεσιών, οι προσφορές, οι μειωμένες τιμές, τα all inclusive και οι κρατήσεις της τελευταίας στιγμής (last minute booking). «Θα έχουμε και μείωση στη διάρκεια παραμονής των τουριστών, δηλαδή, από τις δέκα ημέρες στη μία εβδομάδα, καθώς και συρρίκνωση της τουριστικής περιόδου…»

Καθένας και ο…πόνος του!
Ενδιαφέρουσα ήταν η συζήτηση που είχα με τον Δήμαρχο Χερσονήσου κ. Σπύρο Δαννέλη και τον πρόεδρο των Ξενοδόχων Κρήτης Ηρακλείου κ. Νικηφόρο Λαμπρινό (στα πλαίσια της ημερίδας για τον θρησκευτικό τουρισμό) Καθένας και ο πόνος του! Ο ένας μίλαγε για τα προβλήματα του τουρισμού και ο άλλος για τα κομμένα τέλη παρεπιδημούνταν! «Δύσκολοι καιροί για πρίγκιπες, αλλά θα το παλέψουμε και προσπαθούμε οι τουριστικές απώλειες να είναι οι λιγότερο δυνατές…» λέγει ο κ. Λαμπρινός. «Μας κοροϊδεύουν! Πιστεύουμε ότι κάποια στιγμή κάτι θα γίνει με τα χαμένα έσοδα, αλλά το ερώτημα είναι πότε!» λέγει ο κ. Δανέλλης. Ο Δήμαρχος είναι υπερήφανος για τον ΧΥΤΑ (είναι ένα από τους πλέον σύγχρονους) που εξυπηρετεί Χερσόνησο και Μάλια και έκανε αναφορά στο πολύτιμο, αλλά ακριβό «μηχάνημα», που «τρώει» τα βαριά αντικείμενα. «Πρόσφατα το φέραμε για μια επίδειξη και μας κόστισε 3000 ευρώ η ημέρα!» Στα άμεσα μελλοντικά του σχέδια είναι η αγορά ενός σπαστήρα για τα αδρανή υλικά.

Η Τοπική αυτοδιοίκηση και οι Βυζαντινές Αρχαιότητες
Η αρχαιολόγος της 13ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων Γεωργία Μοσχόβη και η αρχιτέκτονας Δάφνη Χρονάκη, πριν ξεκινήσουν την ξενάγησή τους στο Βιγλί (στα πλαίσια της ημερίδας για τον θρησκευτικό τουρισμό) εξέφρασαν την λύπη τους για κάποια πράγματα που ειπώθηκαν («έλλειψη συνεργασίας κλπ») από εκπροσώπους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. «Η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων κάνει για τα μνημεία, αυτά ακριβώς που πρέπει να κάνει. Είναι ανακριβές ότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση δεν μπορεί να κάνει πολλά πράγματα με τα μνημεία. Καλά και αποτελεσματικά έργα μπορούν να γίνουν σε συνεργασία με τις υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού…» Ειδική αναφορά έκαναν στα έργα που έγιναν στο ναό του Αγίου Πνεύματος στο Οροπέδιο του Λιμνάκαρου, όπου φορέας υλοποίησης ήταν ο Δήμος Οροπεδίου και σε έργα στην Ιεράπετρα (τζαμί και Βυζαντινό τείχος) όπου φορέας υλοποίησης ήταν ο Δήμος Ιεράπετρας.

Λασίθι, ένας αγνός Νομός!
Ενθουσιασμένος από την παραμονή του στο Λασίθι δηλώνει ο φωτορεπόρτερ Βασίλης Μαθιουδάκης (με τις φωτογραφίες του, θα κυκλοφορήσει, τέλη του Μάη, πολυσέλιδος Ταξιδιωτικός Οδηγός για τη Κρήτη). «Με εντυπωσιάζει ότι, σε μισή ώρα από τον Άγιο Νικόλαο, είμαστε στο βουνό. Είσαστε ο πιο αγνός νομός της Κρήτης, γιατί, σε αντίθεση με τους άλλους, η φύση και οι άνθρωποι έχουν δέσει εδώ αρμονικά. Ελπίζω να το κρατήσετε έτσι και είμαι αισιόδοξος ότι αυτό θα γίνει, αφού αντέξατε μέχρι τώρα…» Χθες επισκέφτηκε την Σπιναλόγκα και το Οροπέδιο του Καθαρού και από αύριο συνεχίζει σε Σητεία και Ιεράπετρα.

«Να το δω και να μην το πιστέψω!»
Είμαι περίεργος να δω, πόσες μέρες να είναι καθαρά τα πλάγια τοιχία του δρόμου από τη σήραγγα του Βραχασίου μέχρι το Σελινάρι! Πέρασα προ ημερών και τα είδα όλα να είναι όμορφα βαμμένα και σε συνδυασμό με το όμορφο φυσικό περιβάλλον της περιοχής, έδιναν στους διερχόμενους οδηγούς μια πολύ ωραία και πολιτισμένη εικόνα. Ελπίζω να παραμείνουν καθαρά τουλάχιστον τη διάρκεια του καλοκαιριού («να το δω και να μην το πιστέψω!») γιατί ο δρόμος αυτός έχει άμεση σχέση με τον τουρισμό μας, καθώς καθημερινά περνούν δεκάδες πούλμαν και άλλα αυτοκίνητα, μεταφέροντας από και προς τον Άγιο Νικόλαο εκατοντάδες τουρίστες. Παλαιότερα είχαμε τα πολιτικά συνθήματα (ΝΔ, ΠΑΣΟΚ, Βραχάσι) αλλά τώρα των ποδοσφαιρικών ομάδων (Θύρα 13, Θρύλος)
ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΚΛΩΝΤΖΑΣ

Τρίτη, Μαρτίου 24, 2009

Το φαράγγι της Κριτσάς

Το φαράγγι της Κριτσάς είναι δίπλα μας και θεωρείται ένα από τα ωραιότερα στην Κρήτη. Την διάρκεια του καλοκαιριού το επισκέπτονται εκατοντάδες τουρίστες. Πέρισυ και πρόπερσι έγινε μια προσπάθεια ανάδειξής του. Συγκεκριμένα, η Κοινότητα Κριτσάς καθάρισε το μονοπάτι μέχρι την κοίτη του ποταμού και ιδιώτες τοποθέτησαν στην είσοδο του φαραγγιού, χάρτες και ορισμένες βοηθητικές σημειώσεις. Επίσης, στα μισά της πορείας μέχρι το χωριό Τάπες, έγινε σήμανση (1η έξοδος) για αυτούς που θέλουν να κάνουν μια πιο σύντομη πορεία και να επιστρέψουν στην αφετηρία από το μονοπάτι που περνά πάνω και παράλληλα προς το φαράγγι. Σηματοδότηση έγινε και από τις Τάπες για όσους θελήσουν να περπατήσουν από πάνω προς τα κάτω. Δυστυχώς οι παρεμβάσεις αυτές δεν είναι αρκετές. Θα πρέπει σε πρώτη φάση, να τοποθετηθεί μια σκάλα 1,5 μέτρου σε ένα σχετικά δύσκολο σημείο που υπάρχει, περίπου 20 λεπτά από την είσοδο και, επίσης, λίγο παραπάνω, σε ένα στενό σημείο, να γίνει ένα «πέρασμα», γιατί η πρόσβαση είναι δύσκολη μετά από βροχή και οι περιπατητές κινδυνεύουν να πέσουν στο νερό. Την Κυριακή ο Ορειβατικός Σύλλογος «μπήκε» στο φαράγγι και στο στενό αυτό σημείο με το νερό, αναγκάστηκε να γυρίσει πίσω. Τα φαράγγια και τα παλιά μονοπάτια είναι οι θησαυροί μας και οφείλουμε να τους αναδεικνύουμε. Μιας και μιλάω για την Κριτσά, θα προτείνω να γίνει διαγράμμιση για σωστότερο παρκάρισμα, στο χώρο του παρκινγκ και απομάκρυνση κάποιων αυτοκινήτων που φαίνεται να είναι εγκαταλειμμένα. Επίσης να σημειώσω ότι, με τις βροχές των τελευταίων ετών, η αρχή του μονοπατιού που ένωνε την Κριτσά με τις Τάπες, το οποίο είχε σκεπαστεί με χώματα, άρχισε να ξαναφαίνεται! Ελπίζω να μην το ξανασκεπάσουν!

Αφιέρωμα των «Νέων» στο Νομό Λασιθίου
Ο φωτογράφος και δημοσιογράφος Βασίλης Μαθιουδάκης, μόλις επέστρεψε από ένα μεγάλο ταξίδι του «στην έρημο του Αλατιού», που βρίσκεται στο οροπέδιο των Άνδεων, στα σύνορα της Χιλής με τη Βολιβία (φωτογραφίες και κείμενο από το ταξίδι αυτό δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο Passport της Καθημερινής). Ο Βασίλης, την εβδομάδα αυτή βρίσκεται στον Άγιο Νικόλαο για να φωτογραφίσει, με το έμπειρο μάτι του, τη ζωή και τη φύση στο Νομό μας. Με το υλικό αυτό, η μεγαλύτερη εφημερίδα της Ελλάδας «Τα Νέα», θα φτιάξει ένα πολυσέλιδο Ταξιδιωτικό Οδηγό για τη Κρήτη (για το Λασίθι οι 50 σελίδες). Ο οδηγός θα κυκλοφορήσει, σαν ένθετο της εφημερίδας, τέλη Μάη αρχές Ιούνη. Το απόγευμα της Δευτέρας ο φωτογράφος επισκέφτηκε σημεία μέσα στην πόλη (Καμάρα, εκκλησία Αγίου Νικολάου) και τα χωριά Κριτσά, Κρούστα, Πρίνα και Καλό Χωριό. Παρ’ όλο που μας «κυνηγούσε» η βροχή, μόλις φτάναμε στα χωριά, ο καιρός… «άνοιγε». «Νιώθω πολύ τυχερός που ήλθα στο Λασίθι, γιατί κάθε σημείο του, είναι και μια ωραία φωτογραφία…» μας λέγει! Το πρωί της Δευτέρας συναντήθηκε με την αντινομάρχη κ. Μαρία Πρατσίνη, η οποία του παρέδωσε έντυπο και οπτικοακουστικο υλικό του Νομού μας. Παρόμοιο υλικό παρέδωσε και ο Δήμος Αγίου Νικολάου

Τα προβλήματα των ξεναγών Κρήτης
Ο τουρίστας που έρχεται στην χώρα μας θέλει να περάσει μερικές ευχάριστες ήμερες, να ξεκουραστεί και να κάνει τα μπάνια του, αλλά κυρίως για να γνωρίσει την πατρίδα μας, την ιστορία της και τον πολιτισμό της. Από την στιγμή που θα προσγειωθεί το αεροπλάνο του στο Ηράκλειο, θα αρχίσει να παίρνει τις πρώτες εικόνες από την Κρήτη. Εδώ μετράει και η τελευταία λεπτομέρεια! Πως θα του πρωτομιλήσουν, πως θα τον υποδεθεί ο οδηγός του τουριστικού λεωφορείου ή ο ταξιτζής, τι σκουπίδια θα δει γύρω του, πως θα είναι η τουαλέτα που θα θελήσει να επισκευθεί… όλα παίζουν ένα σημαντικό ρόλο. Όμως αυτός που θα βοηθήσει περισσότερο τον επισκέπτη μας, στην καλή ή κακή εικόνα που θα πάρει από τον τόπο μας, είναι ο ξεναγός. Αυτός θα του μιλήσει, θα του εξηγήσει αλλά και θα του δικαιολογήσει, κάποιες κακές εμπειρίες που πιθανόν να έχει δεχτεί.

Στην ημερίδα του Σαββάτου για τον θρησκευτικό τουρισμό, συνομίλησα με τον πρόεδρο των Ξεναγών Κρήτης κ Βαγγέλη Παπανικολάου από τον οποίο ζήτησα να μου κατονομάσει τα σημαντικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο κλάδος τους.

α) Το μεγαλύτερο πρόβλημά μας είναι ότι υπάρχουν πολλοί ψευτο-ξεναγοί. Μιλάμε για ανθρώπους οι οποίοι δεν έχουν ούτε πιστοποίηση ούτε εκπαίδευση, ούτε τα προσόντα για να ξεναγούν σε ένα τόπο με τόση πλούσια ιστορία και τόσα πολλά μνημεία. Εμείς έχουμε υποχρέωση να προφυλάξουμε την Κρήτη μας από συκοφαντίες, γιατί αυτοί οι άνθρωποι ζημιώνουν τον τουρισμό μας

β) Ένα άλλο μεγάλο θέμα που μας απασχολεί, είναι ότι, θα πρέπει να πιέσουμε το κράτος ώστε τα μνημεία που έχουμε, να τα προστατεύσει και να τα συντηρήσει. Σαν παράδειγμα αναφέρω την Σπιναλόγκα, όπου ενώ έχουν γίνει σημαντικές επεμβάσεις, υπάρχει σοβαρό πρόβλημα με το λιμανάκι όπου δένουν τα πλοιάρια. Δεν υπάρχει ασφάλεια, ιδίως όταν φυσά δυνατός αέρας, κάτι συχνό στην περιοχή αυτή.

γ) Ένα τρίτο πρόβλημα αφορά το προσωπικό των μνημείων. Για παράδειγμα σας λέγω ότι ο αρχαιολογικός χώρος των Μαλίων είναι κλειστός, το ίδιο η Λατώ, η Κερά κλείνει νωρίς… είναι κρίμα τέτοια μοναδικά μνημεία να παραμένουν κλειστά από έλλειψη προσωπικού

δ) Επίσης ζητάμε από τους Δήμους και την κοινωνία να υπάρχει έντυπο υλικό και ο Δήμος Αγίου Νικολάου έχει κάνει μια πολύ καλή αρχή. Θέλουμε το υλικό αυτό γιατί μας βοηθά να αναδείξουμε ακόμα περισσότερο τα μνημεία αυτά και να δέχονται περισσότερους επισκέπτες.

ε) Τέλος, σοβαρό πρόβλημα υπάρχει με τη σηματοδότηση, η οποία σχεδόν παντού είναι ελλιπής! Οι άνθρωποι χάνονται και δεν ξέρουν που να πάνε!

Κλείνοντας τη συζήτηση μας, ο κ. Παπανικολάου, μας λέγει ότι «…εμείς πάντα προσπαθούμε να αναδείξουμε τον πλούτο της Κρήτης (όπως κάνουμε τώρα τελευταία με τα φαράγγια) και πιέζαμε και τα τουριστικά γραφεία προς την κατεύθυνση αυτή. Δυστυχώς πολλές φορές δεν μας ακούνε. Δεν πρέπει να ξεχνούν ότι εμείς είμαστε αυτοί που ζούμε κάθε μέρα τα διάφορα προβλήματα των επισκεπτών μας και προσπαθούμε ώστε να φύγουν ευχαριστημένοι και να ξαναγυρίσουν στην Κρήτη μας…»
ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΚΛΩΝΤΖΑΣ

Το νερό είναι συνώνυμο με την ανθρώπινη ύπαρξη

Συνεχίστηκαν για δεύτερη ημέρα (αίθουσα REX, Δευτέρα 23 Μαρτίου) οι εκδηλώσεις για την «Παγκόσμια ημέρα του Νερού». Θέμα της ημερίδας ήταν η «Αειφορία των υδατικών πόρων». Η συμμετοχή των συμπολιτών μας ήταν μικρή , όμως τα θέματα που συζητήθηκαν ήταν μεγάλα και ιδιαίτερα σημαντικά γιατί έχουν σχέση με ένα από τα πολυτιμότερα αγαθά, το νερό. «Το νερό είναι πηγή ζωής, συνώνυμο με την ανθρώπινη ύπαρξη και τη ζωή του πλανήτη μας, αλλά δυστυχώς έπαψε να είναι πλέον ο άφθονος φυσικός πόρος που μας χάρισε απλόχερα η μητέρα φύση. Το νερό ως κοινωνικό και οικονομικό αγαθό είναι βασικό και αναντικατάστατο περιβαλλοντικό στοιχείο όχι μόνο για την ανάπτυξη αλλά και για την επιβίωση της ανθρωπότητας. Όμως είναι το πρώτο θιγμένο περιβαλλοντικό στοιχείο από τα δυο μεγάλα προβλήματα της σύγχρονης κοινωνίας την υπερκατανάλωση και την ρύπανση…», τόνισε στην ομιλία του ο διευθυντής της ΔΕΥΑΑΝ κ. Γιάννης Πεδιαδίτης. «Το νερό αποτελεί το συγκριτικό πλεονέκτημα ανάπτυξης μιας περιοχής. Το σημαντικότερο όμως είναι, ο κάθε ένας από εμάς θα πρέπει να αντιμετωπίσει το ζήτημα με κατανόηση και να ανταποκριθεί με θετικό πνεύμα ώστε να καταφέρουμε να παραδώσουμε το σημαντικότερο αγαθό για επιβίωση και ανάπτυξη για τα παιδιά μας και τα εγγόνια μας…» τόνισε ο πρόεδρος της ΔΕΥΑΑΝ κ. Γιάννης Λασηθιωτάκης. Ο αντιπρόεδρος του ΠΟΔΑΝ κ. Γιώργος Ταβλάς διάβασε χαιρετισμούς του υφυπουργού Εθνικής Άμυνας κ. Γιάννη Πλακιωτάκη, του βουλευτή Λασιθίου Μιχάλη Καρχιμάκη και των βουλευτών Ηρακλείου, Μαρίας Σκραφνάκη και Κώστα Μπαντουβά. Παρών στην εκδήλωση ήταν ο Νομάρχης κ. Σήφης Αναστασάκης και η Αντινομάρχης κ. Μαρία Πρατσίνη. Στην ομιλία του ο Νομάρχης τόνισε μεταξύ άλλων ότι «…το πρόβλημα με το νεαρό εντοπίζεται κυρίως σε ξηροθερμικές περιοχές όπως είναι και το Λασίθι, όπου, παρατηρείται μείωση των βροχοπτώσεων και του υδροφόρου ορίζοντα γεγονός που δημιουργεί σημαντικούς περιορισμούς στη χρήση του νερού… Η ευθύνη μας είναι μεγάλη σε σχέση με την προσπάθεια της αποτελεσματικότερης διαχείρισης του νερού και της υλοποίησης έργων υποδομής, στα πλαίσια της ενιαίας διαχείρισης των υδάτινων αποθεμάτων σε όλη την Κρήτη…» Στην ομιλία του ο Δήμαρχος Αγίου Νικολάου κ .Δημήτρης Κουνενάκης τόνισε ότι, «…ήδη αντιμετωπίζουμε δυσκολίες για την κάλυψη των αναγκών μας, ενώ λείπει εντελώς η πολιτική διαχείρισης σε επίπεδο περιφέρειας. Για το πολυσυζητημένο έργο "Αποσελέμη", το οποίο βρίσκετε σε εξέλιξη αλλά με μεγάλη καθυστέρηση, επιδιώκουμε την κατασκευή των αγωγών προς Άγιο Νικόλαο, Κριτσά και Ελούντα, για την εξασφάλιση των συμφωνημένων ποσοτήτων νερού. Επίσης ζητούμε την δημιουργία μικρών φραγμάτων στο Καθαρό, στον Κρούστα και αλλού, για την εξασφάλιση ικανών ποσοτήτων νερού. Πρέπει να προσεγγίσουμε πλέον το θέμα της αφαλάτωσης, κυρίως από τον Αλμυρό ποταμό, ως εφεδρική λύση στις διαρκώς αυξανόμενες ανάγκες μας...»

Βασικοί ομιλητές της ημερίδας ήταν, ο κ. Ανδρέας Αγγελάκης, ο οποίος ανέπτυξε το θέμα «η ύδρευση και η αποχέτευση σε αρχαίους Κρητικούς πολιτισμούς», ο φωτογράφος EFIAP κ. Μιχάλης Νικηφοράκης μίλησε για τη σχέση της φωτογραφίας με το νερό, ο κ. Ν. Μάνεσης, καθηγητής Πολυτεχνείου, για «τον υδρολογικό κύκλο» και ο κ. Νίκος Παρανυχιανάκης, από το Πολυτεχνείο Κρήτης, για την «ανάκτηση και επαναχρησιμοποίηση των εκροών των υγρών αποβλήτων». Τελευταίος ομιλητής ήταν ο κ. Γιώργος Πεδιαδίτης της ΔΕΑΥΥΝ ο οποίος παρουσίασε αναλυτικά τον Βιολογικό (ΒΙΟΚΑ) του Αγίου Νικολάου. Η ομιλία του ήταν πολύ ενδιαφέρουσα γιατί αφορούσε ένα πολύ σημαντικό έργο που κατασκευάστηκε πριν από 20 χρόνια (το 1989) και, χάρις την άψογη συντήρηση του, εξακολουθεί να λειτουργεί άψογα. Δυστυχώς οι περισσότεροι από εμάς , αγνοούμε την μονάδα αυτή (βρίσκεται στη θέση Βουρκιά, νοτιανατολικά της πόλης μας, σε απόσταση 700 μέτρων από την θάλασσα, σε έκταση 15 στρεμμάτων) Λόγω της ιδιαίτερης σημασίας του ΒΙΟΚΑ Αγίου Νικολάου, θα κάνω μια εκτενή αναφορά για την Μονάδα τις επόμενες ημέρες.. Παρέμβαση στη συζήτηση έκανε και ο συμπολίτης μας Χημικός Μηχανικός κ. Γιώργος Διαλυνάς, ειδικός σε θέματα βιολογικών καθαρισμών.

Οι εκδηλώσεις έκλεισαν με την μετάβαση όλων των συμμετεχόντων, στην Δημοτική Πινακοθήκη όπου λειτουργεί Έκθεση Φωτογραφίας με θέμα «Τεχνολογίες Υδατικών πόρων και Υγρών Αποβλήτων στην Αρχαία Κρήτη». Η έκθεση θα είναι ανοιχτή μέχρι τις 5 Απριλίου. Οι 75 φωτογραφίες που περιλαμβάνονται στην έκθεση έχουν παρθεί από αρχαιολογικούς χώρους σε ολόκληρη την Κρήτη τα τελευταία χρόνια. Ξεκινούν από την Μινωική Περίοδο (3200-1200 π.Χ.) και συνεχίζουν με την Ελληνιστική και Ρωμαϊκή Περίοδο (330 π.Χ.-330 μ.Χ.) , την Ενετική Περίοδο (1204 – 1669) και τη Οθωμανική. Η έκθεση είναι πολύ ενδιαφέρουσα γιατί μας δείχνει τις προσπάθειες των προγονών μας να διαχειριστούν, όσο γίνεται καλύτερα, το πολύτιμο αγαθό του νερού.
ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΚΛΩΝΤΖΑΣ

Δευτέρα, Μαρτίου 23, 2009

Στην Παναγία τη Βιγλιώτισσα

Η εκδήλωση της Ι.Μ. Πέτρας και Χερονήσσου (το Σάββατο στη Νεάπολη) με θέμα τον θρησκευτικό τουρισμό, ήταν πολύ ενδιαφέρουσα και άριστα οργανωμένη. Οι ξεναγοί της Ανατολικής Κρήτης ενημερώθηκαν και πήραν απαντήσεις σε πολλά θέματα που έχουν σχέση με την Ορθόδοξη Εκκλησία. Αναλυτικά θα διαβάσετε σε άλλες στήλες της «Ανατολής» Μετά τις ομιλίες, οι ξεναγοί επισκέφτηκαν το ναό της Παναγίας της Βιγλιώτισσας που βρίσκεται κοντά στη Βουλισμένη της Νεάπολης. Εκεί τους περίμεναν για ξενάγηση, η αρχαιολόγος της 13ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων Γεωργία Μοσχόβη και η αρχιτέκτονας Δάφνη Χρονάκη. Ο (σταυρεπίστεγος) ναός πιθανολογείται ότι είναι κτίσμα των αρχών του 14 αιώνα και ο επισκέπτης μπορεί να θαυμάσει τις παλιές τοιχογραφίες. Για τη Βιγλιώτισσα έχει γράψει βιβλίο ο πρωτοπρεσβύτερος ης Αγίας Τριάδας, Ευάγγελος Παχυγιαννάκης. Σ’ αυτό μπορείτε να διαβάσετε με λεπτομέρειες, την πορεία της εκκλησίας στο χρόνο, από την δημιουργία της μέχρι σήμερα, μια διάρκεια 700 χρόνων, με ιστορικά στοιχεία και φωτογραφίες. Η θέση Βιγλί θεωρείται προνομιούχο μέρος, καθώς έχει θέα προς τον κάμπο και τα χωριά του Μεραμπέλλου, αλλά και προς τη θάλασσα. Μια παλιά μαντινάδα το επιβεβαιώνει:
Αν πας στο Μεραμπέλλο
και στο Βιγλί δεν πας,
θα πει τ’ όμορφο πράμα
πως δεν το αγαπάς
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με την ομάδα να περπατάει μέχρι τη Βουλισμένη, ακολουθώντας το παλιό μονοπάτι που ένωνε το Βιγλί με το χωριό (διάρκειας 30 λεπτών, με αρχηγό τον Γιώργο Μαμάκη). Εκεί μας περίμεναν τα μέλη και ο δραστήριος πρόεδρος του Επιμορφωτικού και Πολιτιστικού Συλλόγου Βουλισμένης Δημήτρης Αγγελάκης, για ένα κέρασμα.

Η εκκλησία κέρδισε!
Αξίζουν συγχαρητήρια στον Μητροπολίτη Πέτρας και Χερονήσσου κ. Νεκτάριο και σε όλους όσους βοήθησαν στην διοργάνωση του Σαββάτου, για τον θρησκευτικό τουρισμό. Μεγάλο είναι το κέρδος της εκκλησίας από τέτοιου είδους εκδηλώσεις. γιατί αυτός είναι ο σωστός ρόλος της εκκλησίας στη σύγχρονη κοινωνία, μιας κοινωνίας που αλλάζει συνεχώς και η προσαρμογή της στις σύγχρονες ανάγκες της ζωής είναι επιβεβλημένη. Η θρησκεία δεν πρέπει να είναι κάτι στατικό, αλλά συνεχώς να εξελίσσεται, παρακολουθώντας τις αλλαγές των καιρών, προσαρμοζόμενη και συνάμα προσαρμόζοντας τους ανθρώπους στο σωστό. Οι άνθρωποι έρχονται κοντά στην εκκλησία, αν καταλάβουν ότι οι ιερείς κατανοούν τα σύγχρονα προβλήματά τους. Οι ιερείς (και οι πολιτικοί) θα πρέπει να «κατεβαίνουν» κάθε μέρα στο λαό, να γίνονται ένα με αυτόν και να δίνουν την βοήθειά τους, εκεί και όπου πρέπει. Όταν ο Σεβασμιότατος, στον αποχαιρετισμό, με ρώτησε «πως σου φάνηκε η εκδήλωση», χαριτολογώντας απάντησα «…με τέτοιες εκδηλώσεις, η εκκλησία κερδίζει νέους οπαδούς!»

Τα λουλούδια της Κρήτης που απειλούνται!
Το απόγευμα του Σαββάτου (21 Μαρτίου), ο ερευνητής των λουλουδιών κ. Nicholas Turland, μίλησε στον χώρο Bio Aroma για τα λουλούδια της Κρήτης και ειδικότερα για αυτά που απειλούνται από εξαφάνιση. Ο Μ.Turland είναι ο συγγραφέας του βιβλίου «Flowers of Crete» (Λουλούδια της Κρήτης). Η Κρήτη είναι ο παράδεισος των βοτανολόγων, καθώς, συγκριτικά με το μέγεθός της (8.400 τ.μ.), στο νησί μας υπάρχουν 1624 είδη λουλουδιών, από τα οποία, τα 180 είναι ενδημικά δηλαδή φύονται μονάχα εδώ και συνήθως τα βρίσκουμε σε ψηλά βουνά, φαράγγια και απομονωμένες περιοχές. Επειδή πολλά από αυτά τα λουλούδια είναι σπάνια ή βρίσκονται σε κίνδυνο, στην ομιλία του ο κ. Turland προσπάθησε να αναδείξει το πρόβλημα που υπάρχει και να μας ζητήσει να ασχοληθούμε σοβαρά, στο πως θα προστατεύουμε αυτά τα απειλούμενα είδη. Ο κίνδυνος προέρχεται κυρίως από την ανεξέλεγκτη βοσκή των ζώων και από την επέμβαση του ανθρώπου (διανοίξεις δρόμων, κατοικίες κλπ) Ο ομιλητής μας παρουσίασε, σε slides, σπάνια λουλούδια που τα βρίσκουμε κυρίως τα Λευκά Όρη, στον Ψηλορείτη και στην Οροσειρά της Δίκτης. Στην δεξίωση που ακολούθησε, προσφέρθηκε, εκτός των άλλων και ρακί αναμεμειγμένη με βότανα (φασκόμηλο, δενδρολίβανο, θρούμπι, λεμόνι και άλλα) Είναι μια προσπάθεια του κ. Μανούσου Πεδιαδίτη να παρουσιάσει ένα «άλλο» ποτό που θα συνδυάσει την παραδοσιακή γεύση της ρακής με τα ντόπια βότανα. Εγώ απλά να διαβεβαιώσω ότι το ποτό αυτό ήταν κάτι παραπάνω από καλό και όλοι όσοι παρακολούθησαν την δήλωση, το τίμησαν δεόντως!

Στις κρίσεις ο κόσμος… πίνει!
Παρών στην εκδήλωση για τα λουλούδια ήταν και ο γνωστός οινοποιός της Κρήτης κ. Λυραράκης, στον οποίο έκανα την ερώτηση, αν η οικονομική κρίση έχει επηρεάσει την βιομηχανία του κρασιού. Η απάντηση του ήταν ότι «…όταν υπάρχει κρίση, η κατανάλωση κρασιού αυξάνεται! Όμως αν ο τουρισμός δεν πάει καλά φέτος, αυτό θα επηρεάσει και εμάς γιατί πολλοί είναι οι επισκέπτες του νησιού που αγοράζουν και παίρνουν πίσω στην χώρα τους τα κρασιά μας, τα οποία τα τελευταία χρόνια έχουν αποκτήσει ιδιαίτερα καλή φήμη» Την εποχή της Ενετοκρατίας αρκετές ποσότητες Κρητικού κρασιού έφευγαν από την Κάντια (Ηράκλειο) για την Βενετία. Τα μέσα του 16ου αιώνα εξάγονταν από την Κρήτη για την Βενετία, σχεδόν 60.000 βαρέλια! Οι πλούσιοι Ενετοί το χρησιμοποιούσαν σε ειδικές εκδηλώσεις γιατί το κρασί αυτό θεωρούνταν μοναδικό σε γεύση και όσοι μπορούσαν να το προμηθευτούν, ήταν οι προνομιούχοι! Ο περιηγητής της Κρήτης Tournefort, γύρω στο 1700 έγραψε ότι «…τα κρασιά της Κάντιας είναι εξαίρετα και συνοδεύεται από ένα βάλσαμο τόσο θελκτικό, ώστε όσοι γεύτηκαν τα κρασιά της Κρήτης περιφρονούν κάθε άλλο κρασί…» Σύμφωνα με τον Χρ. Μπουοντελμόντι (1415), «…πλοία έφθαναν στο λιμάνι της πόλης Κάντια από όλα τα μέρη του κόσμου για να φορτώνουν κάθε χρόνο το λιγότερο 20.000 βαρέλια κρασί εξαιρετικής ποιότητας»

Οι… ξένοι!
Σκέπτομαι ότι, ένας… ξένος (ο Nicholas Turland) μας μίλησε, το περασμένο Σάββατο, για «τα λουλούδια της Κρήτης» και ότι δυο... «ξένες» (η Χάρις Γάλλου και η Άννα Μπούρα) θα μας παρουσιάσουν την επόμενη Δευτέρα, στο Επιμελητήριο, το βιβλίο τους για «τα μονοπάτια και τα φαράγγια της Ανατολικής Κρήτης» Νοιώθω λίγο παράξενα γι’ αυτό, όμως με ευχαριστεί το γεγονός ότι, οι άνθρωποι αυτοί, αν τους ακούσετε να μιλάνε για την Κρήτη, θα καταλάβετε ότι «πονάνε» τον τόπο αυτό, περισσότερο από αρκετούς από εμάς!
ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΚΛΩΝΤΖΑΣ

Παρασκευή, Μαρτίου 20, 2009

Ας είμαστε και πάλι οι πρωτοπόροι!

Την εβδομάδα που πέρασε, η πόλη αρχίζει, σιγά σιγά, να αλλάζει. Όλοι ξεσκονίζουν, βάφουν, καθαρίζουν τα μαγαζιά και τις επιχειρήσεις τους, περιμένοντας τους πρώτους τουρίστες. Ειδικά για φέτος, μετά από όλα όσα έχουμε ακούσει, υπάρχει μια γενική επιφυλακτικότητα, όμως όλοι ελπίζουμε ότι το τέλος όλα θα πάνε καλά. Περισσότερο από ποτέ, θα πρέπει όλοι «να βάλουμε τα δυνατά μας» για να ευχαριστηθούν όσοι έλθουν στην περιοχή μας, γιατί αυτοί θα πουν «τα καλά λόγια» και θα φέρουν κι άλλους επισκέπτες στα μέρη μας. Ο Άγιος Νικόλαος ήταν ο πρωτοπόρος στον τουρισμό και θα παραμείνουμε πρώτοι γιατί έχουμε περισσότερα προσόντα από τους άλλους ανταγωνιστές μας!

Τα καταφύγια της περιοχής μας
Κατά την διάρκεια της κατοχής (1940-44), οι Γερμανοί είχαν φτιάξει πολλά καταφύγια και οχυρωματικά έργα στα καλύτερα σημεία της περιοχής μας. Ήταν τα στρατηγικά εκείνα μέρη από τα οποία είχαν οπτική επαφή με την ανοιχτή θάλασσα. Οι Γερμανοί είχαν πάντα τον φόβο της απόβασης των Συμμαχικών Δυνάμεων σε μια από τις ακτές της περιοχής μας. Ακόμα και ο δρόμος που ενώνει την Φουρνή με την Ελούντα, φτιάχτηκε την περίοδο της κατοχής, γιατί οι Γερμανοί είχαν πεισθεί ότι από εκεί, πιθανότατα, θα γινόταν η απόβαση των συμμάχων και θα έπρεπε να έχουν γρήγορη πρόσβαση από τα Πάνω Μεραμπέλλο. Αυτά τα γράφω γιατί προ ημερών «ανακάλυψα» ένα «ωραίο» καταφύγιο στην περιοχή της Ρούσα Λίμνης, που «έβλεπε» από ψηλά τον Αλμυρό αλλά και όλο τον κόλπο του Μεραμπέλλου. Από κατοίκους της περιοχής έμαθα ότι υπήρχαν εκεί πολλά παρόμοια καταφύγια, αλλά τα περισσότερα καταστράφηκαν. Αξιόλογα καταφύγια υπάρχουν επίσης στο λόφο της Δεξαμενής. στη βόρεια πλευρά του Αλμυρού, στην κορφή του Θύλακα, στο Αμμμούδι, στην Πλάκα, στις παραλίες του Καλού Χωριού, άλλα και σε άλλα στρατηγικά σημεία.

Να διατηρήσουμε τα απομεινάρια!
Όλα τα οχυρωματικά έργα που ανέφερα παραπάνω, τα θεωρώ «μνημεία» μιας εποχής, που δεν πρέπει να ξεχνάμε και συνάμα δεν θέλουμε να επαναληφθεί. Γι’ αυτό οφείλουμε να τα διατηρήσουμε και να τα αναδείξουμε για να θυμούνται οι επόμενες γενεές. Πολλή συζήτηση που είχε γίνει παλαιότερα για τα τζαμιά της Κρήτης, που άφησαν πίσω τους οι Τούρκοι, όταν έφυγαν από το νησί. Αυτά που υπήρχαν στους νομούς Λασιθίου και Ηρακλείου, οι κάτοικοι τα κατέστρεψαν και στα λίγα που κράτησαν, γκρέμισαν τους μιναρέδες. Εμείς εδώ στην Ανατολική Κρήτη δεν θέλαμε τίποτα που να μας θυμίζει την περίοδο της Τουρκοκρατίας, ιδιαίτερα η Σητεία που υπέφερε περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο μέρος της Κρήτης. Αντιθέτως στο Ρέθυμνο και στα Χανιά οι κάτοικοι διατήρησαν κάποια και νομίζω ότι όλοι νοιώθουμε «παράξενα» όταν περπατάμε δίπλα τους. Οι λαοί που πέρασαν από τη Κρήτη άφησαν πίσω τους στοιχεία από τη ζωή και τον πολιτισμό τους. Αυτή είναι μια πραγματικότητα, αυτή είναι η ιστορία μας και πιστεύω ότι τα αξιόλογα «απομεινάρια», οφείλουμε να τα διατηρήσουμε.

Την περασμένη Παρασκευή βρέθηκε στην Ελλάδα η Τουρκάλα συγγραφέας Σαμπά Αλτίνσαϊ, η οποία είχε παππού, τον Κρητικό Ιμπραήμ Γιαρμακαμάκη. Στο ιστορικό της μυθιστόρημα με τον τίτλο «Κρήτη μου» αναφέρεται στην περίοδο 1898-1923, αποτυπώνοντας τις σχέσεις χριστιανών και μουσουλμάνων. «Έχουν και οι κοινωνίες μια μοίρα, όπως έχουν και οι άνθρωποι. Η μοίρα τούτη γράφεται κάποτε με πολύ πόνο. Εγώ νοιώθω Κρητικιά! Στο βιβλίο μου, δεν ήθελα να δείξω ότι οι χριστιανοί ήταν καλοί και οι μουσουλμάνοι κακοί ή το αντίθετο…» Μάλιστα, θέλοντας να δείξει τον πόνο που αισθάνεται για τον ξεριζωμό της οικογένειάς της από την Κρήτη, αναφέρει μία φράση που της είχε πει κάποτε ο πατέρας της: «Αν βγάλεις ένα λουλούδι από μία γλάστρα, δεν θα πιάσει σε μια άλλη»!

Το κυλιόμενο πεζοδρόμιο!
Οι μαθητές της Β’ τάξης του 3ου Δημοτικού Σχολείου Αγίου Νικολάου έστειλαν μια «όμορφη» επιστολή στον Δήμαρχο της πόλης μας γιατί «…δεν είναι δίκαιο να ακούτε μόνο τους μεγάλους, πρέπει να ακούτε και τις ιδέες των παιδιών». Στην επιστολή αυτή, γραφούν για το πράσινο της πόλης, για τις παιδικές χάρες, για τα λουλούδια και τα πεζοδρόμια και καταλήγουν με μια «επαναστατική» ιδέα που διάβασαν στο βιβλίο της Γλώσσας που διδάσκονται στο Σχολείο τους «Κύριε Δήμαρχε, διαβάσαμε μια ιστορία για μια πόλη που έφτιαξε ένα κυλιόμενο πεζοδρόμιο και έλυσε το κυκλοφοριακό πρόβλημα. Το κυλιόμενο πεζοδρόμιο γυρίζει γύρω από την πόλη με μικρή ταχύτητα για να μπορεί ο κόσμος να ανεβαίνει και να κατεβαίνει και να κοιτάζει τις βιτρίνες. Πάνω στο πεζοδρόμιο υπάρχουν παγκάκια για τις κυρίες με τα ψώνια και ιδιαίτερα για τους παππούδες και τις γιαγιάδες. Χάρη σ’ αυτό το πεζοδρόμιο καταργήθηκαν τα αυτοκίνητα. Ο δρόμος υπάρχει ακόμα αλλά είναι άδειος και χρησιμεύει για να παίζουν τα παιδιά μπάλα! Αν θέλετε να φτιάξετε ένα ίδιο. Αυτό θα μας άρεσε πολύ!» Μπορεί η ιδέα να ακούγεται λίγο «τρελή» αλλά από τέτοιες τρέλες ιδέες γεννιέται η πρόοδος!

Γιόγκα
Επειδή στη ζωή χρειαζόμαστε συνεχώς «μια αλλαγή» και νέες εμπειρίες, αποφάσισα να κάνω μερικά μαθήματα Γιόγκα. Είχα διαβάσει και είχα ακούσει πολλά για την πανάρχαια παρά αυτή «μέθοδο ευζωίας» που ξεκινά από το 3000 προ Χριστού. Η μέθοδος γιόγκα είναι η ιδανική γι αυτούς που έχουν περάσει το πεντηκοστό έτος της ηλικίας τους, γιατί περιλαμβάνει πολλές απλές ασκήσεις που βοηθούν τον οργανισμό. Πολλές από τις ασκήσεις αυτές, τις συστήνουν συχνά οι γιατροί για να βοηθήσουν αυτούς που έχουν πόνους σε διάφορα σημεία του σώματος. Σε ένα βιβλίο διαβάζω ότι «…αυξάνει την ενέργεια, τη ζωτικότητα, την ευεξία και τη δημιουργικότητα…. κρατά τον οργανισμό γερό, νεανικό και ακμαίο και αναπτύσσει την ευφυΐα, την αντίληψη, τη μνήμη και τη λογική. Απαραίτητη για όσους πάσχουν από άγχος, υπερένταση, νευρικότητα, έλλειψη αυτοπεποίθησης…» Θα σας ενημερώσω… αν αποκτήσω όλα τα πολλά παραπάνω ωραία! Πάντως για αρχή καλά τα πάω!
ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΚΛΩΝΤΖΑΣ

Για μια καθαρή πόλη!

Η ανακύκλωση, η καθαριότητα της πόλης και η οικολογική συμπεριφορά όλων μας, ήταν τα θέματα με τα οποία ασχολήθηκε ο αρμόδιος για την καθαριότητα αντιδήμαρχος, κ. Πανίκος Καρατσής, κατά την σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα του Δημοτικού Συμβουλίου. Παρόντες ήταν, ο Δήμαρχος κ. Δημήτρης Κουνενάκης, τα μέλη τη Επιτροπής Καθαριότητας και φορείς από τα δημοτικά διαμερίσματα. Σύμφωνα με τον κ. Καρατζή:

Ανακύκλωση: Η ανακύκλωση λειτουργεί περισσότερο από ένα χρόνο, αλλά δυστυχώς δεν φτιάξαμε τον σταθμό μεταφόρτωσης, ο οποίος θα μας έλυνε πολλά προβλήματα. Κάποια πράγματα στην ανακύκλωση ξεκίνησαν ανάποδα. Έχουμε ουσιαστικά ένα αυτοκίνητο, το οποίο μεταφέρει τα ανακυκλώσιμα υλικά στο Ηράκλειο, αυτό έχει κάνει ήδη 100.000 χιλιόμετρα και δυστυχώς βγήκε προβληματικό, γιατί χαλάει συχνά. Για τους λόγους αυτούς πολλές φορές δεν μπορούμε να ανταποκριθούμε στις ανάγκες του κόσμου οι οποίες αυξάνονται συνεχώς. Άρα η πρώτη μας προτεραιότητά μας είναι να γίνει ο σταθμός μεταφόρτωσης για να πηγαίνουν εκεί τα υλικά και στη συνέχεια να μεταφορτώνονται για το Ηράκλειο . Ήδη στο προηγούμενο Δημοτικό Συμβούλιο πήραμε την απόφαση για να τον φτιάξουμε και ορίσαμε τον χώρο, ενώ συντάσσεται και η σχετική μελέτη. Αυτό έπρεπε να είχε γίνει από πέρυσι. Αν δεν φτιάξουμε τον σταθμό πάντα θα έχουμε τα ίδια προβλήματα. Τώρα τρέχουμε για να προλάβουμε και ελπίζουμε ότι τους επομένους μήνες θα είμαστε έτοιμοι. Επίσης προβλέπεται να ενοικιαστούν δυο πρέσες που θα μας βοηθήσουν με τα υλικά της ανακύκλωσης.

Ανακύκλωση (μάζεμα) λαδιών από τα σπίτια: Έχουμε έχει συζητήσει το θέμα με κάποιες εταιρείες και σκοπεύουμε να δώσουμε κάποιο κίνητρο (αντάλλαγμα) στις νοικοκυρές που θα μας δώσουν τα λάδια (ένα σαπούνι ή κάτι άλλο), ώστε τα λάδια αυτά να μην τα πετάνε! Θα τα βάζουν σε ένα δοχείο και η εταιρεία που θα συμφωνήσουμε θα αναλάβει να τα μαζεύει.

Κάδοι κομποστοποίησης: Είναι ένας ειδικός κάδος που μπορεί ο καθένας να έχει στο σπίτι του για τα βιολογικά απορρίμματα (χόρτα, υπόλοιπα τροφών κλπ) Αυτοί δεν μυρίζουν καθόλου και βγάζουν το καλύτερο λίπασμα για τις βιολογικές καλλιέργειες . Αν γίνει αυτό, θα μειωθεί πολύ το κόστος της καθαριότητας, αφού θα δουλεύουν λιγότερα απορριμματοφόρα αλλά και εργάτες. Το κόστος των κάδων είναι από 100 έως 400 ευρώ ανάλογα με το μέγεθος. Ο κάδος αυτός είναι ιδανικός γι’ αυτούς που μένουν έξω από την πόλη και έχουν κήπους γιατί δεν θα χρειάζεται πια να αγοράζουν λιπάσματα. Η χρήση των κάδων αυτών έχει σχέση με την προστασία του περιβάλλοντος γιατί θα μειωθούν τα πάσης φύσεως υγρά που επιβαρύνουν τον ΧΥΤΑ.

Δρόμοι και μαγαζιά: Πέρυσι είχαμε τον εργολάβο ο οποίος φέτος δεν υπάρχει γιατί η κυβέρνηση δεν εγκρίνει. Εκ των υστέρων άλλαξε γνώμη και είπε ότι μπορούμε να βάλουμε ξανά εργολάβο για το 2009, αλλά ήδη ήταν πολύ αργά. Τώρα τρέχουμε να αγοράσουμε νέα απορριμματοφόρα, μια χρονοβόρα διαδικασία και γι’ αυτό θα πρέπει να αναζητήσουμε άλλες λύσεις. Σκοπεύουμε να ενοικιάσουμε απορριμματοφόρα και να εφαρμόσουμε διπλές βάρδιες. Επίσης έχουμε κάνει τις προκηρύξεις για να προσλάβουμε εργάτες καθαριότητας. Ήδη έχει ξεκινήσει ένα πρόγραμμα καθαριότητας (καθάρισμα, άσπρισμα) για όλα τα χωριά του Δήμου μας.

Τα οικόπεδα: Τα οικόπεδα είναι μικροί σκουπιδότοποι. Υπάρχει νόμος που υποχρεώνει τους ιδιοκτήτες να τα καθαρίσουν. Ετοιμάζουμε επιστολές στους ιδιοκτήτες των οικοπέδων αυτών και θα τους ζητήσουμε να τα καθαρίσουν άμεσα και από τα χόρτα και από τα σκουπίδια. Αυτό αφορά και τα εγκαταλειμμένα σπίτια.

Μπάζα από τις εκσκαφές: Προσπαθούμε να βρούμε μια λύση στο Λατομείο Αλεξανδράκη, αλλά υπάρχουν νομικά και γραφειοκρατικά προβλήματα που πρέπει να ξεπεράσουμε. Όσον αφορά τα στρώματα τα κλαδιά και άλλα βαριά αντικείμενα, υπάρχει επίσης και μια άλλη, αλλά ακριβή λύση, με ένα ειδικό μηχάνημα (αξίας 500 χιλ. ευρώ) το οποίο διαλύει τα πάντα και τα κάνει σκόνη. Αυτή η λύση είναι δυνατή σε συνεργασία με άλλους Δήμους. Το υλικό που απομένει από το μηχάνημα είναι χρήσιμο γιατί με αυτό θα σκεπάσουμε τα σκουπίδια στο ΧΥΤΑ (υγειονομική ταφή)

Βαρέα αντικείμενα: Θα πρέπει ο κόσμος να μάθει να τα βγάζει έξω τις συγκεκριμένες ημέρες. Είμαστε κοντά στην αγορά ενός οικοπέδου, όπου εκεί θα μαζεύουμε όλα τα βαριά αντικείμενα.

Εγκαταλειμμένα αυτοκίνητα: Όταν η Δημοτική Αστυνομία εντοπίσει ένα τέτοιο αυτοκίνητο, ακολουθείται μια διαδικασία. Μετά από 45 ημέρες το παίρνει και μετά από 10 ημέρες, αφού πρώτα ειδοποιηθεί ο ιδιοκτήτης, αυτός χάνει κάθε δικαίωμα στο αυτοκίνητό του. Ελπίζουμε ότι σύντομα θα λύσουμε και αυτό το πρόβλημα και θα απαλλάξουμε από όλα τα εγκαταλελειμμένα αυτοκίνητα και μηχανάκια.

Συμπληρωματικά ο κ. Καρατσής ενημέρωσε ότι το κύτταρο που λειτουργεί στο ΧΥΤΑ έχει ενάμιση μόνο χρόνο ζωής και «…πιεζόμαστε να δεχθούμε και τα απορρίμματα της Ιεράπετρας. Εμείς καταστήσαμε σαφές ότι δεν πρόκειται να τα δεχθούμε γιατί η Ιεράπετρα είναι ένας μεγάλος Δήμος και αν πάρουμε και τα δικά της απορρίμματα, τότε ο χρόνος ζωής του κυττάρου να είναι μικρότερος από ένα χρόνο. Για το Βραχάσι δεν έχουμε πρόβλημα γιατί είναι στη γειτονιά μας και ήδη παίρνουμε τα απορρίμματα της Νεάπολης και του Οροπεδίου Έχουμε ξεκινήσει τη διαδικασία για τη δημιουργία νέου κυττάρου, αλλά αυτό δεν θα είναι έτοιμο πριν από το 2015».

Παρέμβαση στη συζήτηση έκανε και ο Δήμαρχος ο οποίος, μεταξύ άλλων, τόνισε ότι «…όλοι μας έχουμε ευθύνη για καλή καθαριότητα και δεν πρέπει να τα περιμένουμε όλα από το Δήμο. Θα πρέπει να αλλάξουμε την συνείδηση στον κόσμο και αυτό μπορεί να γίνει είτε με επηρεασμό, είτε με κάποιο κίνητρο, ακόμα και με ένα πρόστιμο. Οπωσδήποτε κάτι πρέπει να κάνουμε γιατί η καθαριότητα είναι ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της πόλης μας. Οφείλουμε όλοι να σεβόμαστε το περιβάλλον, να προσέχουμε το χώρο μπροστά στο σπίτι μας και τη γειτονιά μας. Εμείς σαν Δήμος θα προσπαθήσουμε με καλή οργάνωση να πετύχουμε το καλύτερο αποτέλεσμα για την τουριστική πόλη μας…»

Η συζήτηση έκλεισε με τις απόψεις και προτάσεις των παρευρισκόμενων. Η διετής πείρα της Επιτροπής Καθαριότητας, μας λέγει ότι η αλλαγή στη συμπεριφορά των συμπολιτών μας θα επιτευχθεί μόνο με ένα τρόπο, την επιβολή προστίμων, σε αυτούς που δεν τηρούν τον κανονισμό καθαριότητας. Δυστυχώς αυτή είναι η αλήθεια, γιατί ενώ όλοι συμφωνούμε στο τι είναι το σωστό, στην πράξη δεν το τηρούμε!
ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΚΛΩΝΤΖΑΣ

Πέμπτη, Μαρτίου 19, 2009

«Πως πάνε οι κρατήσεις;»

Αυτό ήταν το ερώτημα που έκανα στους προϊσταμένους κρατήσεων δυο μεγάλων ξενοδοχείων της πόλης μας. Δυστυχώς και οι δυο ανησυχούν γιατί τα μέχρι τώρα «σημάδια» δεν μας δίνουν ιδιαίτερη αισιοδοξία και όλα κινούνται υποτονικά. Το ένα ξενοδοχείο θα ανοίξει στις 14 του Απρίλη και ο υπεύθυνος μας λέγει ότι «… τον Απρίλιο του 2007 κάναμε 5.600 διανυκτερεύσεις, τον Απρίλιο του 2008, 3600 και φέτος μέχρι στιγμής, μόνο 1160!. Βεβαίως τα στοιχεία αυτά θα αλλάξουν μέχρι το τέλος του μήνα, αλλά η πτώση ίσως να αγγίξει και το 30%. Να σημειωθεί ότι φέτος κάναμε καλύτερες τιμές για να φέρουμε κόσμο αλλά και πάλι οι εξελίξεις δεν μας δίνουν αισιοδοξία». Αυτά από το ένα ξενοδοχείο. Το άλλο προβλέπεται να ανοίξει στις 22 του Απρίλη αλλά και εδώ και ο προβληματισμός των υπευθύνων είναι, εξ ίσου, μεγάλος καθώς «…οι κρατήσεις έχουν μια στασιμότητα, είναι λιγότερες από πέρυσι και αυτό δεν ξέρουμε που θα βγει. Στον τουρισμό τίποτα δεν είναι σίγουρο και δεν ξέρουμε τι θα γίνει, μέχρι την τελευταία στιγμή. Σίγουρα σε σχέση με πέρυσι είμαστε πολύ πίσω αλλά όλοι ευχόμαστε ότι κάτι θα αλλάξει και όλα θα πάνε κατ’ ευχήν. Ένας κρύος καιρός στην Βόρεια Ευρώπη, ίσως φέρει κόσμο στην χώρα μας. Όμως μας ανησυχεί και το ότι οι Ευρωπαίοι βιώνουν πιο έντονα την φετινή οικονομική κρίση. Επίσης, μας ενοχλεί ιδιαίτερα το φετινό σκληρό παζάρι που μας κάνουν, για να μειώσουμε και άλλο τις τιμές μας. Ένα αισιόδοξο σημείο είναι ότι δεν έχουμε ακούσει για περικοπή πτήσεων προς Κρήτη…!» Το συμπέρασμα είναι ότι δεν υπάρχει, ούτε αισιοδοξία αλλά ούτε απαισιοδοξία και όλοι περιμένουν, και εύχονται, ότι κάτι καλό θα γίνει την τελευταία στιγμή!

Έργα στο Καθολικό μπροστά από την οδό Σωτήρχου!
Ο δρόμος πίσω από το ξενοδοχείο Minos Beach έχει ονομαστεί οδός Σωτήρχου, προς τιμήν του ανθρώπου που ουσιαστικά ξεκίνησε τον «καλό τουρισμό» στην Κρήτη. Ο Σωτήρχος προέβλεψε το μέλλον του τουρισμού στον Άγιο Νικόλαο και τόλμησε να δημιουργήσει μια πρωτοποριακή για την εποχή ξενοδοχειακή μονάδα, από την οποία πέρασαν πολλοί επώνυμοι Έλληνες και ξένοι επισκέπτες του τόπου μας. Από το σημείο που τελειώνει το ξενοδοχείο, δίπλα στη θάλασσα, φτιάχνεται ένα μεγάλο μονοπάτι μέχρι την στροφή προς τα ξενοδοχεία και την εκκλησία του Αγίου Νικολάου. Ήδη έχει ολοκληρωθεί η διάνοιξή του και έχει γίνει το δίκτυο νερού, γιατί κατά μήκος του μονοπατιού προβλέπεται να δένουν βάρκες. Τώρα «πέφτουν» τα πρώτα μπετά, στην συνέχεια θα πλακοστρωθεί και θα γίνει τοίχος στήριξης κατά μήκος της οδού Σωτήρχου. Το έργο φτιάχνεται από το Λιμενικό Ταμείο και είναι προϋπολογισμού 60.000 ευρώ. Ο πρόεδρος του Ταμείου Μανώλης Δανδουλάκης μας λέγει ότι «…το έργο θα αναβαθμίσει σημαντικά την περιοχή του Καθολικού και θα εξυπηρετήσει τους περιπατητές αλλά και τους βαρκάρηδες»

«Ξετρύπωσε» η οδός Μίνωος!
Χθες «ανέβηκα» την οδό Μίνωος (ξεκινά από το Αμμούδι) και «ξετρύπωσα» στον περιφερειακό της Ελούντας! Η αλλαγή, μετά την τελευταία προ δυο εβδομάδων επίσκεψή μου, είναι εντυπωσιακή γιατί ο δρόμος έχει ενωθεί με τον περιφερειακό και ήδη βρίσκεται στο τελικό στάδιο της διαμόρφωσης. Το έργο αυτό φτιάχνεται από τον Δήμο Αγίου Νικολάου, είναι προϋπολογισμού 180.000 ευρώ και δημιουργείται είναι πολύ άνετος, και μεγάλος σε πλάτος, δρόμος. Μόλις δοθεί στην κυκλοφορία, θα βελτιωθεί σημαντικά το κυκλοφοριακό στην περιοχή αυτή, αφού η πρόσβαση προς το 4ο Δημοτικό Σχολείο, την εκκλησία του Αγίου Αντωνίου και κατ’ επέκταση προς Ελούντα θα είναι πλέον εύκολη και άνετη.

Δεν επιτρέπεται να έχουμε πίσω μας αυτοκίνητα!
Ας υποθέσουμε ότι κάποιος οδηγεί σε ένα επαρχιακό δρόμο και για διάφορους λόγους οδηγεί πολύ αργά και πίσω από αυτόν σχηματίζεται ουρά από αυτοκίνητα (σε πολλές χώρες, η οδήγηση κάτω από ένα όριο είναι παράβαση) Οι λόγοι που ο οδηγός πάει σιγά μπορεί να είναι πολλοί, ίσως γιατί είναι νέος οδηγός ή υπερβολικά προσεκτικός, πιθανόν να μην γνωρίζει καλά το δρόμο, μπορεί να είναι ηλικιωμένος, αλλά, ίσως ο σημαντικότερος λόγος της αργής οδήγησης να είναι ότι ο δρόμος είναι σχετικά στενός με πολλές στροφές και λίγες ευθείες. Τι παρατηρώ συχνά; Όταν τελειώσουν οι στροφές και ο οδηγός βρεθεί σε μια ευθεία, αντί να πάει δεξιά και να αφήσει τους οδηγούς που είναι πίσω του να τον προσπεράσουν, αυτός πατάει γκάζι μέχρι τις επόμενες στροφές, όπου και πάλι θα οδηγήσει αργά και η ουρά πίσω του θα μεγαλώνει! Άρα η σωστή συμπεριφορά επιβάλλει να βοηθούμε αυτούς που είναι πίσω μας να μας προσπεράσουν και μάλιστα να βγάζουμε και φλας δεξιά. Έτσι τους υποδεικνύουμε ότι αυτό είναι ένα καλό σημείο για να μας προσπεράσουν. Πιο απλά, για κανένα λόγο, δεν επιτρέπεται να έχουμε πίσω μας αυτοκίνητο (-α), εκτός και αν για κάποιους λόγους το σημείο είναι δύσκολο για προσπέραση. Συν τοις άλλοις, είναι και εκνευριστικό να οδηγούμε και πίσω μας να είναι «κολλημένοι» άλλοι οδηγοί (αν κάποιος νομίσει ότι, με τα παραπάνω σχόλιο, αναφέρομαι σ’ αυτόν, δεν εννοώ… αυτόν!)

Και οι… Μινωίτες είναι τουρκική φυλή!
Στο βιβλίο Ιστορίας που διδάσκεται σήμερα συστηματικά στις μεγαλύτερες τάξεις του τουρκικού σχολείου οκταετούς υποχρεωτικής φοίτησης. διαβάζουμε ότι «…όλοι οι πολιτισμοί του Αιγαίου, μεταξύ αυτών και ο ελληνικός, ήταν τουρκικής προέλευσης!» Αλλά το πιο παράλογο και τρελό είναι ότι θεωρούν Μινωίτες, Μυκηναίους, Ίωνες, Τρώες και Πελασγούς προτουρκικές φυλές που κατοικούσαν στο Αιγαίο! Σύμφωνα με αυτές τις απίστευτες θεωρίες, οι Έλληνες δεν ήταν παρά ένα μικρό παρακλάδι του «μεγάλου τουρκικού λαού»,του «μοναδικού που είχε τη δύναμη να δημιουργεί μεγάλα κράτη και πολιτισμούς»! Τα σχόλια περιττεύουν!

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΚΛΩΝΤΖΑΣ